Grając w najnowszą odsłonę Championship Managera nie sposób nie zauważyć iż w niektórych ligach takich jak Angielska czy Hiszpańska gdzie nasza drużyna rozgrywa mnóstwo meczy trudno utrzymać równa formę w całym sezonie.
Pewna pomocą w tym problemie jest dobór odpowiedniego sposobu prowadzenia drużyny, tzn. to w jaki sposób będziemy dobierali pierwszy skład na poszczególne mecze sezonu.
Moim zdaniem jednym z najlepszych sposobów na sukces w CM 03/04 w ligach o dużej ilości meczy jest odpowiednia rotacja składu a co za tym idzie częste zmiany pierwszej jedenastki.
System rotacyjny, bo o nim mowa polega na tym iż w trakcie sezonu dajemy szansę gry bardzo dużej liczbie zawodników ich liczba zależy oczywiście od tego jak szerokim składem dysponujemy.

Zalety systemu rotacyjnego:
- możliwość sprawdzenia zawodników z szerokiej kadry
- młodzi piłkarze dostają szansę gry nie tylko w rezerwach co sprzyja ich rozwojowi
- przemęczeni piłkarze odpoczywają co odbija się na ich formie tzn. nie trącą jej na skutek przemęczenia sezonem
- możliwość odkrycia nieznanej gwiazdy w zespole co sprawi nam nie lada frajdę np: gdy okaże się, że jeden z naszych juniorów talentem dorównuje Fredyemu Adu.
- w dużej mierze likwidacja konfliktów na linii manager - piłkarz spowodowanych niezadowoleniem piłkarza na skutek pomijania go w składzie na mecz
- mniejsza liczba konfliktów w drużynie
- mniejsza liczba kontuzji gdyż wypoczęci piłkarze są mniej na nie podatne
- większa rywalizacja o miejsce w pierwszej jedenastce co podnosi poziom sportowy drużyny
- zmniejszone ryzyko gwałtownego spadku formy zespołu w trakcie sezonu

Minusy systemu rotacyjnego:
- szeroka kadra
- większe wydatki na utrzymanie dużej ilości zawodników
- konieczność pozyskania kilku graczy w przypadku gdy nasz zespół nie dysponuje odpowiednia ilością zmienników ale to chyba nie problem

Na dobry początek:
Pierwszą rzeczą jaka powinniśmy sprawdzić obejmując zespół w którym zamierzamy zastosować system rotacyjny jest sprawdzenie aktualnej sytuacji kadrowej, a mianowicie ilu zawodników o dość dobrych umiejętnościach posiadamy na daną pozycję.
Najlepsza sytuacja jest wtedy gdy na każdą pozycję posiadamy dwóch dobrych zawodników lecz w praktyce się to niemal nie zdarza dlatego warto mieć przynajmniej jednego etatowego gracza i jego średniej klasy zmiennika.

Obrona:
W formacji obronnej niezbędni są przynajmniej trzej środkowi obrońcy gdy gramy dwójką DC i po dwaj na boki boiska. W formacji obronnej nie poleca się częstych roszad gdyż obrońcy powinni grac w miarę często ze sobą w tym samym składzie, dlatego lepiej jest posiadać dwie linie obronne które będą się wzajemnie wymieniać gdy jedna z nich będzie przemęczona np: w sytuacji gdy nasza drużyna gra mecz co 2 lub 3 dni co nie daje szans na pełna regenerację sił zawodników pomiędzy meczami. Co do pozycji bramkarza to sprawa jest całkowicie dowolna i zależy tylko od indywidualnej dyspozycji naszych GK.

Pomoc:
Linia środkowa to jedna z najważniejszych formacji w zespole i dlatego warto mieć co najmniej czterech lub pięciu środkowych pomocników przy czym najlepiej aby byli to: defensywny pomocnik (DMC), ofensywny pomocnik (AMC) i trzech środkowych (MC) ale liczba ta zależy od taktyki jaka gramy, jeśli gramy bardziej defensywnie np: dwójką DMC warto mieć co najmniej czterech graczy na ta pozycję analogicznie sprawa tyczy AMC.
Boczni pomocnicy i skrzydłowi to gracze od których zależy najwięcej na boisku ale to też zawodnicy, którzy najczęściej się męczą biegając od jednego pola karnego do drugiego, absolutnym minimum jest posiadanie po dwóch równorzędnych skrzydłowych na każdą stronę. Będą oni grać na zmianę w przypadku słabszej formy bądź zmęczenia graczy pierwszego składu. W linii pomocy można śmiało eksperymentować różne zestawienia piłkarzy gdyż zgranie tej formacji nie jest ważne jak w przypadku obrony.

Atak:
Dla wielu najważniejsza formacja w drużynie od jej postawy zależy bardzo wiele i często gdy atak gra słabo nie ma co liczyć na zdobywanie punktów w lidze.
Liczba zawodników w tej formacji przy stosowaniu systemu rotacyjnego powinna przedstawiać się w następujących proporcjach:
Jeżeli gramy dwójką na napastników to kadrze pierwszego zespołu powinniśmy mieć ich co najmniej pięciu lub sześciu.
Warto mieć w każdym meczu na ławce rezerwowych i drugą parę napastników która w razie słabej postawy pierwszej dwójki będzie wchodziła na boisko po przerwie. Metoda ta świetnie się sprawdza w praktyce gdyż zamieszanie w linii obronnej rywala co w końcowym rozrachunku często dobra dwójka rezerwowych napastników wprowadza nawet w przypadku niezbyt korzystnego wyniku do przerwy może nam dać zwycięstwo.

Meritum systemu rotacji:
Jeśli nasza drużyna nie spełnia kryteriów opisanych wyżej nic nie stoi na przeszkodzie aby sprowadzić do klubu kilku tanich piłkarzy z opcją rotacji w kontrakcie, zawodnicy mogą pochodzić z niższych lig gdzie często można znaleźć wartościowych graczy lub z free transferu ważne aby nie byli to gracze poniżej średniego poziomu naszej drużyny.

Ustawienia statusu graczy:
Przed zastosowaniem rotacji składu warto poustawiać odpowiednie statusy piłkarzom najlepiej większości ustawić rotacje bądź rezerwę pierwszego składu. Statusy pierwszy skład dajemy tylko największym gwiazdom zespołu a status kluczowego gracza najwyżej trzem zawodnikom.

Po skompletowaniu szerokiej kadry i ustawieniach statusu możemy przystąpić do ustawienia drużyny. Do pierwszej jedenastki wybieramy najlepszych naszym zdaniem graczy na daną pozycję i ławkę rezerwowych wśród których powinien znajdować się bramkarz, obrońca najlepiej grający wiarę na wszystkich stronach boiska, pomocnik i dwóch napastników obsada reszty wolnych miejsc pozostaje kwestią gracza.
Po skompletowaniu 16 (liga angielska) bądź 18 graczy resztę odsyłamy do rezerw aby pozostali zawodnicy nie stracili rytmu meczowego.
Gdy nasza drużyna jest już po obozie przygotowawczym i gra już mecze w sezonie czas wprowadzić system rotacyjny w życie, dokonujmy częstych zmian w składzie zmieniając dwóch najsłabiej grających lub najbardziej zmęczonych graczy już w przerwie meczu trzecia zmiana pozostaje w obwodzie na wypadek kontuzji bądź nieprzewidywalnych wydarzeń na boisku.
W meczach ligowych z dobrymi rywalami starajmy się wystawiać optymalny skład ale tylko pod warunkiem, że wszyscy zawodnicy są w pełni przygotowani fizycznie do meczu, ze słabszymi rywalami warto dać szansę dublerom grającym do tej pory w rezerwach bądź przesiadującym na ławce rezerwowych co pozwoli złapać oddechu naszym gwiazdom.
W pucharach z drużynami słabszymi również warto poeksperymentować ze składem gdyż nigdy nie wiadomo jaka perełkę mamy w rezerwach bądź który z graczy jest w optymalnej formie.
Zmiany w składzie przeprowadzajmy najlepiej stopniowo i najlepiej naprzemiennie tzn: wymieniajmy poszczególne formacje bądź graczy z nie zmieniajmy od razu całej drużyny gdyż mogło by to spowodować skutek odwrotny do zamierzonego.
Umiejętna rotacja graczy na poszczególnych pozycjach sprawi, że niemal zawsze cała kadra pierwszego zespołu będzie gotowa do gry na najwyższym poziomie i unikniemy sytuacji gdy np: nagle nie mamy zdolnych do gry piłkarzy i trzeba wstawiać niedoświadczonych graczy z rezerw w meczu decydującym o mistrzostwie kraju bądź awansie do kolejnej rundy pucharu.
Z praktyki wynika iż szansę gry teoretycznie słabszym zawodnikom warto dać w spotkaniach przed własną publicznością gdyż niesieni dodatkowym dopingiem i atutem własnego boiska raczej nie powinni zawieść oczekiwań a wrzucenie ich od razu na głęboka wodę np: przeciwko Realowi Madryt na Santiago Bernabeu nie miało by raczej szans powodzenia
Nie bójmy się dawać szansy gry młodym zdolnym piłkarza jak pokazuje moja praktyka w pierwszym składzie świetnie potrafią sobie poradzić piłkarze mający nawet 15 lat tacy jak np: Fabio Paim czy Fredy Adu, pamiętajmy iż młodzi gracze występujący w meczach pierwszej drużyny znacznie szybciej podnoszą swoje umiejętności i stają się pełnowartościowymi graczami. Nie wolno jednak ich przemęczać i najlepiej gdy przebywają na boisku około 45-60 minut adekwatnie do wieku danego małolata.

Życzę udanych eksperymentów ze składem i licznych sukcesów moim zdaniem warto w praktyce wypróbować system rotacyjny gdyż daje on naprawdę sporo satysfakcji.