Pewnie zastanawialiście się kiedyś, co trzeba zrobić, żeby stać się najlepszym trenerem. Na pewno trzeba stworzyć odpowiedni trening dla swoich piłkarzy, którzy będą rozwijać swoje umiejętności dzięki ciężkiej pracy. Kolejną rzeczą jest taktyka i indywidualne polecenia. Ale to wszystko na nic ci się nie przyda, drogi czytelniku, jeżeli nie będziesz miał w drużynie dobrych zawodników, ja powiem Ci jak ich wyszukać opierając się na atrybutach piłkarza.
Każdy eFeMowy zawodnik ma umiejętności raz lepsze, raz gorsze. Zależą one głównie od pozycji, na której występuje dany gracz. Duże różnice są zauważalne pomiędzy bramkarzem, a zawodnikiem z pola. W tym poradniku spróbuję wyróżnić odpowiednie atrybuty zależnie od pozycji.

1. Bramkarz
Jest to niezwykle ważna pozycja w naszej drużynie. To od niego głównie zależy wynik spotkania, w którym bierzemy udział. Pilnuje naszej bramki i nie jeden raz zostaje bohaterem meczu. Każdy trener chciałby mieć w swojej drużynie kompletnego bramkarza, któremu niczego nie brakuje. Ale na co zwracać uwagę u takiego zawodnika? Po pierwsze chwytanie. Wiem, że na wielu meczach widać, jak bramkarz odbija piłkę rękoma, albo przerzuca ją nad bramką, ale jej nie łapie. Otóż wysoka wartość chwytania pozwala takiemu graczowi obronić bardzo mocne i kąśliwe strzały. Bramkarz nie boi się wtedy sięgać ręką po futbolówkę, nawet gdyby uderzenie miałoby mu ją urwać. Jest pewniejszy siebie przy interwencjach. Drugą umiejętnością, na którą musimy zwrócić uwagę jest refleks. Nie mylcie z szybkością, bo to dwa różne i odmienne atrybuty. Jeżeli bramkarz ma go na wysokim poziomie to możemy być pewni, że obroni skomplikowane i techniczne strzały oraz takie trudne do przewidzenia. Po prostu broni wtedy bardziej instynktownie i ma więcej szczęścia przy interwencjach. To oczywiście najważniejsze, ale nie jedyne atrybuty bramkarza. Zajmijmy się teraz pozostałymi. Ważna jest komunikacja z zespołem. Nie może być tak, że golkiper nie zrozumie się z obrońcą, co w konsekwencji stwarza dogodną sytuację rywalowi i kończy się z reguły utratą gola. Jeżeli bramkarz jest silną osobą to może, ale nie musi, mieć dobrze rozwinięte wyrzuty oraz wykopy. Dzięki temu szybko zaczniemy akcję, która momentalnie może znaleźć się po drugiej stronie boiska. Zawodnik ma też atrybuty ukryte takie jak umiejętność obrony rzutów karnych i wolnych, ale tego nie jesteśmy wstanie zobaczyć.

2. Boczny obrońca
Boczni obrońcy to filary naszej defensywy. Przerywają groźne akcje oskrzydlające i sami wyprowadzają szybkie kontry wspomagając naszych pomocników. Zdarza się tak, że skrajny defensor dobrze dośrodkuje i zaliczy asystę, bądź uderzy z dystansu niczym Roberto Carlos i wpisze się na listę strzelców. U bocznych obrońców niezwykle ważna jest szybkość. Nie może on przegrywać pojedynków szybkościowych ze skrzydłowym z drużyny przeciwnej, zwykle musi go dogonić i przerwać rajd, żeby nie doszło do groźnego dośrodkowania. Obok szybkości musi też dysponować dobrze rozwiniętą wytrzymałością. Wszystko zależy oczywiście od ligi, bo np. w Premiership mamy styczność z szybką grą przez całe 90 minut, a w Serie A ważne jest spokojne i wolne rozegranie piłki. Szybkość i wytrzymałość pociąga za sobą takie atrybuty jak naturalna sprawność i przyspieszenie. Wiemy już, że boczny obrońca musi mieć bardzo dobrze rozwinięte umiejętności fizyczne, ale nie zapominajmy o technice. Tutaj ważny jest odbiór. Zawodnik musi umieć przerwać akcję rywala pewnym odbiorem nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Dzięki temu zredukujemy liczbę groźnych wrzutek w nasze pole karne.

3. Środkowy obrońca
Jeżeli szukamy gracza na środek naszej defensywy to postarajmy się znaleźć kogoś wysokiego. Na nic nam zawodnik, który ma 170 cm wzrostu, bo na 100% przegra pojedynek główkowy z rywalem. Najlepsi do tej roboty są piłkarze od 185 cm w górę, którzy potrafią dobrze grać głową, bo głównie głową będą przerywać akcje przeciwnika. Załóżmy, że rywal ma rzut rożny i zawodnik dośrodkowuje w nasze pole karne. Piłka leci w kierunku wysokiego napastnika, który powoli szykuje się do strzału. Tak najczęściej wpadają bramki z rzutów rożnych, ale możemy temu zapobiec wystawiając w meczu wysokiego obrońcę. Ten będzie się starał pilnować równych sobie graczy i zapobiegać niebezpieczeństwu. Taki defensor przydaje się również przy naszych kornerach. Są wysocy, więc łatwiej im będzie pokonać bramkarza celną główką. To tyle na temat gry głową, ale ten jeden atrybut szczęścia nam nie da. Musimy przy okazji zwrócić uwagę na ustawianie się i skoczność oraz odbiór piłki. Tak jak już pisałem, obrońca musi się dobrze wybić, żeby wyskoczyć wyżej od swojego rywala w celu wygrania pojedynku główkowego. Do tego musi się odpowiednio ustawić. Jest to ważne zwykle przy wysokich i długich podaniach przeciwnika. Przy spokojnych akcjach po ziemi, gdy napastnik naciera na naszą bramkę, ważny jest odbiór. Obrońca musi dać sobie radę z rywalem, żeby potem bramkarz nie miał przez niego kłopotów. Warto wspomnieć jeszcze o agresji. Wiadomo, że nasi środkowi obrońcy będą grali głównie w pobliżu naszego pola karnego. Muszą wtedy trzymać nerwy na wodzy i ostrożnie odbierać rywalowi piłkę, żeby nie popełnić głupiego faulu. Jeżeli zawodnik jest opanowany i nie przejawia zbytniej agresji to możemy być pewni, że na 99% unikniemy karnego czy groźnego rzutu wolnego kilka metrów przed naszym polem karnym.

4. Defensywny pomocnik
Jest ważną częścią naszej drużyny, która wspomaga defensywę. Nasze szanse na zamurowanie bramki wzrastają, gdy tego pomocnika postawimy na jego optymalnej pozycji. Moim zdaniem piłkarz musi być osobą twardą i traktującą rywala bez pardonu. Pracowitość to niezwykle ważna umiejętność, którą powinien mieć dobrze rozwiniętą. Przecież to on będzie pracował na cały zespół. Z jednej strony będzie powstrzymywał ataki przeciwnika, a z drugiej będzie wyprowadzał akcje do przodu. Żeby starczyło mu sił na całą tą pracę przez 90 minut, musi być wytrzymały. Nie chodzi tu już o szybkość, bo nic mu nie będzie, gdy trochę postoi w miejscu, w końcu za plecami ma kolegów. Ważne jest, żeby potrafił odebrać piłkę rywalowi i nie zawahał się użyć siły, jeśli takiego zachowania będzie od niego wymagać dana sytuacja. Siła i agresja mile widziane!

5. Środkowy pomocnik
Czyli nasz playmaker, najważniejsza postać nie tylko w ofensywie, ale i w całej drużynie. Potrafi rozegrać akcję, dokładnie podać, uderzyć z dystansu. Co najważniejsze – zawsze ma pomysł na grę i potrafi zrobić coś z niczego. Jak już zauważyłeś, drogi czytelniku, ważnym atrybutem będą podania. Zawodnik najczęściej będzie podawał na dobieg do napastnika, ale nieraz zdecyduje się posłać piłkę na skrzydło, żeby tam przeniosła się cała akcja. Często wchodzi też w pole karne, żeby przyjąć na głowę dośrodkowanie swojego kolegi, więc dobrze rozwinięta skoczność i gra głową nie zaszkodzi. To samo co u defensywnego pomocnika – pracowitość i wytrzymałość. Rozgrywający musi się dużo napocić, żeby coś wyszło z jego akcji. Jest mózgiem całego zespołu i to od niego zależy jak akcja się potoczy i jakie będą jej losy.

6. Skrzydłowy
Ta pozycja jest niezwykle ciekawa w naszym zespole. Większość trenerów stosuje grę skrzydłowymi, którzy są motorem napędowym. Akcje głównie toczą się na którymś ze skrzydeł i kończą celnym dośrodkowaniem w pole karne. Dobry skrzydłowy to taki jak np. Cristiano Ronaldo - piłkarz kompletny, który potrafi grać na obu flankach. Jeżeli sami posiadamy tak wszechstronnego zawodnika to ważne, aby miał świetnie rozwiniętą szybkość. Zakładam, że zdecydujecie się na to, żeby piłkarz przechodził z jednego skrzydła na drugie, więc musi mieć niespożyte siły na całe 90 minut. Drugim aspektem, który bierzemy pod uwagę to oczywiście dośrodkowania. Bez tego ani rusz, bo po co nam pomocnik z dobrym strzałem z dystansu, czy odbiorem piłki skoro nie będzie potrafił wrzucić piłki w okolice szesnastki i to na tyle dokładnie, żeby ktoś wykończył to strzałem z główki? Ataki skrzydłami to w tej dyscyplinie sportowej ważna i zabójcza broń. Skrzydłowy zaczyna akcję od przyjęcia podania od skrajnego obrońcy i rusza przed siebie. Szybki rajd wykańcza celnym dośrodkowaniem i zalicza asystę. A co jeśli w czasie jego sprintu napotka przeciwnika? Wtedy podejmuje próbę dryblingu. I to jest trzeci najważniejszy atrybut u skrzydłowego. Za dryblingiem idzie oczywiście technika, bo zawodnik nie może tylko chcieć minąć rywala, tylko musi tego dokonać. Skrzydłowi często schodzą do środka, a tam jak wiadomo aż roi się od obrońców z drużyny przeciwnej i trzeba wtedy kombinować. Dlatego kompletny pomocnik na skrzydle to dla naszego klubu wielki skarb.

7. Ofensywny pomocnik
Pozycja bliźniaczo podobna do rozgrywającego, lecz pokuszę się o stwierdzenie, że ofensywny pomocnik jest nieco bardziej kreatywny. Jeżeli miałbym znowu podać jakiś przykład kompletnego zawodnika na tej pozycji to wskazałbym bez wahania na Kakę. Pomocnik, który gra za plecami napastników i często do nich dochodzi w akcjach ofensywnych. Ma mało czasu na podejmowanie decyzji, a więc musi mieć ten atrybut mocno rozwinięty. Nie możemy zatrudnić niezdary, który dostanie piłkę w polu karnym i nie będzie wiedział co dalej z nią zrobić mając jedynie kilka sekund na podjęcie decyzji. Ofensywny pomocnik podobnie jak rozgrywający ma pomysł na kreatywną grę i dobry przegląd pola. Oczywiście ważnym aspektem są podania, bo pomocnik musi być tym ostatnim, który podaje przy zdobywaniu gola. Moim zdaniem dobrze by było, gdyby taki zawodnik potrafił uderzyć z dystansu. Jestem wielkim fanem strzelania sprzed pola karnego przez moich pomocników i polecam każdemu szukać takich zawodników, którzy potrafią mocno uderzyć z daleka. Przy tym potrzebować będziemy jednak techniki i siły na przyzwoitym poziomie.

8. Napastnik
Napastnicy są najpopularniejsi w zespole i to oni zdobywają zwykle wszystkie laury. Od formy napastnika zależy, czy strzelimy gole w meczu. On jest zawodnikiem od wykańczania akcji, do niego lecą wszystkie piłki z głębi pola i jest on najczęściej pilnowaną osobą na boisku. Także czego doszukiwać się w napastniku? Musimy zwrócić uwagę na szybkość. Wolny napastnik niczego nie zdziała i nie stworzy groźnej sytuacji sam na sam z bramkarzem. Jak szybkość to i oczywiście wytrzymałość, bo nie raz i nie dwa w trakcie meczu będzie musiał biegać na pełnych obrotach. Jednak najważniejszym atrybutem jest wykańczanie akcji. Tak jak już wspomniałem, wszystkie piłki lecą do napastnika, a on musi zakończyć całą akcję strzałem. W FM 08 dobrym zawodnikiem pod tym względem jest Michael Owen z Newcastle United, który ma ten atrybut rozwinięty na poziomie 20 punktów i dzięki temu często strzela gole. Jeżeli zdecydujemy się na używanie wysuniętego napastnika to zwróćmy uwagę na grę głową i jego wzrost. Przydaje się to przy dośrodkowaniach ze skrzydła oraz z rzutów rożnych. Zawodnik węszy wtedy wokół pola karnego i uderza w odpowiednim momencie na bramkę. Zwykle udaje mu się zaskoczyć bramkarza, który liczy na strzał po ziemi. Napastnik z dobrą techniką może wiele zdziałać na placu gry. Obok tego atrybutu przydałby się drybling. Wiadomo, że w polu karnym jest sporo zawodników z drużyny przeciwnej i trzeba trochę się nagimnastykować, żeby dojść do klarownej sytuacji. Napastnik często może być osamotniony i będzie musiał sam kombinować, żeby oddać strzał. A strzał musi zaskoczyć bramkarza i tu ważna jest właśnie technika. Taki zawodnik musi mieć po prostu instynkt strzelecki.

Mam nadzieję, że po przeczytaniu powyższego tekstu, dowiedziałeś się drogi czytelniku, jakich zawodników wyszukiwać na daną pozycję. Wskazałem Ci najważniejsze atrybuty, na które dobry trener zawsze zwraca uwagę. Dzięki temu powinieneś stworzyć ciekawy zespół składający się z kompletnych zawodników, którzy po zgraniu ze sobą mogą być pierwszą siłą w twojej lidze.