Znaczenia stałych fragmentów gry w dzisiejszej, coraz nowocześniejszej piłce zdecydowanie nie należy lekceważyć. Niejednokrotnie decydują o wyniku spotkania. Pamiętny finał z 1999 r. między Manchesterem United a Bayernem Monachium, czy główka Johna Terrego w 2005 r. w meczu z Barceloną, która dała Chelsea awans. Przykładów jest mnóstwo i coraz więcej zespołów przywiązuje do tego elementu gry coraz większą wagę. Nie inaczej jest w grze Football Manager 2008, gdzie odpowiednie ustawienie piłkarzy podczas wykonywania stałych fragmentów gry pomaga osiągać bardzo dobre wyniki.

Stałe fragmenty gry możemy podzielić zasadniczo na:
a) rzuty rożne
b) rzuty wolne
c) auty

Rzuty rożne i wolne dzielimy na ofensywne i defensywne. Ofensywne polegają na ustawieniu graczy tak, aby zdobyć bramkę. Defensywne mają za zadanie zapobiec utracie gola i dodatkowo stworzyć możliwość skutecznego wyprowadzenia kontrataku. Auty nie mają podziału, ale są ważnym elementem, który może spowodować uzyskanie czystej pozycji strzeleckiej, wyprowadzenie akcji lub, co nie mniej ważne, zachowanie piłki przez naszą drużynę.

1. Rzuty rożne ofensywne
W ustawieniach drużynowych mamy następujące możliwości ustawienia rzutów rożnych w ofensywie:

a) mieszane - zawodnik wykonujący sam będzie decydował w jaki sposób rozegrać piłkę,
b) krótkie - zawodnik wykonujący będzie się starał zagrać piłkę do najbliższego kolegi z drużyny,
c) krótki słupek - zawodnik wykonujący będzie zagrywał piłkę na krótki słupek,
d) długi słupek - zawodnik wykonujący będzie zagrywał piłkę na długi słupek,
e) w pole bramkowe - zawodnik wykonujący będzie zagrywał piłkę w pole bramkarza,
f) w pole karne - zawodnik wykonujący będzie zagrywał piłkę w pole karne.

Możemy je ustawić zarówno po lewej jak i prawej stronie boiska. Polecenia te są połączone z ustawieniami indywidualnymi dotyczącymi poszczególnych zawodników. Umiejętne połączenie tych dwóch elementów jest kluczowym aspektem w skutecznym egzekwowaniu stałych fragmentów gry. Zawodników można ustawić następująco:

a) domyślnie - komputer sam będzie ustawiał zawodnika kierując się ustawieniem taktycznym naszej drużyny,
b) tył - zawodnik zawsze będzie zostawał z tyłu,
c) tył w razie potrzeby - zawodnik będzie zostawał z tyłu w momencie, gdy napastnik przeciwnika będzie z przodu,
d) napastnik - zawodnik będzie starał się atakować piłkę w trakcie wykonywania rzutu rożnego,
e) nabieg na krótki słupek - zawodnik będzie nabiegał na krótki słupek,
f) nabieg na długi słupek - zawodnik będzie nabiegał na długi słupek,
g) odegranie na krótki słupek - zawodnik będzie stał na krótkim słupku,
h) stój przy długim słupku - zawodnik będzie stał na długim słupku,
i) wychodź do piłek z głębi pola - zawodnik będzie atakował piłkę wychodząc z 11 metra,
j) przy bramkarzu - zawodnik będzie starał się absorbować bramkarza,
k) przed polem karnym - zawodnik będzie stał przed linią 16 metrów,
l) na rozegranie - zawodnik będzie stał blisko zawodnika wykonującego rzut rożny by w razie potrzeby pomóc mu rozegrać piłkę.

W każdej części FM’a był skuteczny, mimo że często mało realistyczny, sposób rozegrania rzutu rożnego w ofensywie. W FM 2006 było to postawienie wszystkich swoich zawodników na długim słupku i zostawienie jednego zawodnika na linii pola karnego. W ten sposób ten piłkarz nie będąc pilnowany strzelał mnóstwo bramek. W FM 2007 skutecznym sposobem było odegranie piłki na krótki słupek gdzie zawodnik, który tam stał często strzelał bramki przy biernym oporze przeciwnika.
W FM 2008 taki sposób również istnieje. W bardzo dużym stopniu jest to zależne od patcha, na którym aktualnie gramy. W wersji 8.0.1 główne zadanie polegało na ustawieniu najlepiej grającego głową gracza przy bramkarzu i zaznaczeniu w poleceniach drużynowych zagrań w „pole bramkowe”. Nie należało także zbytnio zagęszczać pola karnego, najwyżej jeszcze 3 naszych graczy miało atakować piłkę. Jeden nabiegał na krótki słupek, jeden na długi słupek i dwóch zawodników z zadaniem wychodzenia z głębi pola. Kolejny piłkarz na rozegraniu i jeden przed polem karnym, by dobijać bezpańskie piłki. Reszta zawodników miała za zadanie bronić przed kontratakiem przeciwnika.

Ustawienie graczy przy wykonywaniu rzutu rożnego w ofensywie

Kluczowym posunięciem jest pilnowanie, aby żaden z naszych zawodników nie stał przy żadnym ze słupków, by nie blokować piłki, która miała trafić na głowę gracza ustawionego przy bramkarzu. Przy czym staramy się odciągnąć graczy rywala z pola bramkowego. Skuteczność tego sposobu jest niepodważalna, czego potwierdzeniem niech będą poniższe screeny z mojej gry w Atletico Madryt.

Skuteczność obrońcy atakującego bramkarza przy kornerze

Gole z rzutów rożnych w lidze

Po pojawieniu się patcha 8.0.2, a następnie jego fixie, opisany sposób rozegrania stopniowo zmniejszył swoją skuteczność, ale nadal jest najlepszym sposobem na strzelenie w ten sposób bramki.

2. Rzuty rożne w obronie
W ustawieniach drużynowych nie mamy możliwości ustawienia zawodników. Sekret skutecznej obrony tkwi w ustawieniach indywidualnych piłkarzy. Mamy następujące możliwości ustawienia zawodników przy rzutach rożnych w obronie:

a) domyślnie - komputer sam zdecyduje jak ustawić naszych zawodników przy rzucie rożnym w obronie,
b) tył - nasi zawodnicy wrócą się w nasze pole karne i będą starali się bronić, w miarę możliwości kryjąc piłkarzy drużyny przeciwnej,
c) krycie - nasi zawodnicy będą starali się kryć najgroźniejszych graczy przeciwnika,
d) krótki słupek - zawodnik będzie stał na krótkim słupku,
e) długi słupek - zawodnik będzie stał na długim słupku,
f) kryj wysokiego - nasz piłkarz będzie starał się kryć wysokiego zawodnika,
g) kryj niskiego - nasz piłkarz będzie starał się kryć niskiego zawodnika drużyny przeciwnej,
h) presja - nasz zawodnik będzie absorbował wykonawcę rzutu rożnego by utrudnić mu wykonanie tego stałego fragmentu gry.

Po ukazaniu się patcha 8.0.2 należy szczególnie zwrócić uwagę na ten aspekt gry, ponieważ komputerowy przeciwnik bezwzględnie wykorzystuje rzuty rożne. Ustawianie zawodników, by kryli wysokich czy niskich graczy mija się z celem, jeśli pamięta się, że skuteczna gra głową nie zależy od wzrostu, który jest zabiegiem czysto kosmetycznym. Poza tym komputer w końcówkach spotkań by odrobić wynik czasami „oszukuje”, zmieniając nam krycie i przeważnie nasz zespół traci gola.
By skutecznie się bronić, nasza obrona musi bezwzględnie dobrze grać głową. Ustawiamy polecenie „krycie” dla naszych środkowych obrońców, by skupili się na najgroźniejszych przeciwnikach, którymi przeważnie są środkowi obrońcy rywala. Polecenie „tył” ustawiamy dla naszych bocznych obrońców. Regułą wtedy jest, że napastnika rywala kryje nasz lewy obrońca. Dlatego trzeba zwrócić szczególną uwagę na to by nie był to gracz słaby fizycznie i nienajlepszy w graniu głową. Nasz defensywny pomocnik dostaje polecenie „krótki słupek”, bo ta strefa boiska jest szczególnie narażona na strzał. Jeden z zawodników otrzymuje polecenie „presja” i czterech pozostałych naszych piłkarzy gra z poleceniem „przód”. Może wydawać się to ryzykowne, ale skutecznie odciąga graczy rywala od naszego pola karnego i daje możliwość skutecznego wyprowadzenia kontrataku.

Ustawienie „kopaczy” przy rzucie rożnym w obronie

Na powyższym screenie przedstawiłem sytuację, gdy komputer goni wynik i jest aż 5 graczy przeciwnika w naszym polu karnym. Przeważnie jest ich 4 i, jeśli nasi piłkarze nie są bardzo słabi w graniu głową, z łatwością bronimy się przed rzutem rożnym.

3. Rzuty wolne w ofensywie

Po ukazaniu się pacha 8.0.2 ofensywne rzuty wolne gry przeszły sporą metamorfozę. Wcześniej był to elementem niedopracowany i nasi zawodnicy rzadko reagowali właściwie na nasze polecenia czy ustawienie. Na szczęście takie sytuacje są już historią. Możemy w ustawieniach drużynowych ustawić odpowiednie opcje, zarówno po lewej jak i prawej stronie boiska. Wyróżniamy wśród nich:

a) mieszane - komputer sam zdecyduje jak rozegra rzut wolny,
b) krótkie - zawodnik wykonujący rzut wolny będzie starał się zagrać piłkę do najbliżej ustawionego partnera,
c) długie - zawodnik wykonujący rzut wolny będzie starał się zagrać długą piłkę do jednego z naszych zawodników z przodu,
d) na krótki słupek - piłka z rzutu wolnego będzie zagrana na krótki słupek,
e) na długi słupek - piłka z rzutu wolnego będzie zagrana w kierunku długiego słupka,
f) na środek - piłka z rzutu wolnego będzie w miarę możliwości zagrana na środek pola karnego przeciwnika,
g) na główkę - zawodnik wykonujący rzut wolny będzie się starał zagrać piłkę na główkę naszego najlepszego zawodnika grającego głową, który będzie atakował bramkę.

Polecenia te są ściśle powiązane z ustawieniami indywidualnymi naszych piłkarzy. Ustawić grajków możemy w następujący sposób:

a) domyślnie - komputer sam zdecyduje gdzie ustawić naszego zawodnika,
b) tył - nasz zawodnik zostanie z tyłu przy wykonywaniu rzutu wolnego,
c) tył w razie potrzeby - nasz zawodnik zostanie z tyłu w momencie, gdy przeciwnik postanowi dać swoim zawodnikom polecenie „przód”,
d) napastnik - zawodnik będzie aktywnie brał udział podczas wykonania rzutu wolnego (wyjdzie do piłki, odpowiednio będzie starał się ustawić by strzelić),
e) w murze - zawodnik stanie w murze,
f) przy bramkarzu - zawodnik będzie absorbował bramkarza przy rzucie wolnym (trzeba pamiętać, że to polecenie jest skuteczne tylko przy rzutach wolnych w określonych sektorach boiska),
g) przy wykonującym – zawodnik ustawi się przy wykonującym rzut wolny by pomóc mu go rozegrać.

Rzuty wolne mają swoją specyfikę. W pewnych sektorach boiska jest on wykonywany inaczej. Gdy rzut wolny jest wykonywany dalej od pola karnego zawodnicy mniej więcej atakują w sposób przedstawiony poniżej.

Sposób wykonania rzutu wolnego z dalszej odległości w ofensywie

Przeważnie następuje wrzutka gdzieś w okolice pola karnego. Natomiast w sytuacji, gdy rzut wolny jest wykonywany w okolicy 20 metra ustawienie jest podobnego typu jak na obrazku poniżej:

Rozegranie rzutu wolnego z bliskiej odległości

Skuteczne wykorzystywanie rzutów wolnych w dużej mierze zależy od odpowiedniego doboru zawodnika je wykonującego. Biorąc pod uwagę niewielką możliwość manewru przy ustawianiu rzutów wolnych w ofensywie ten piłkarz decyduje o wszystkim.

5. Rzuty wolne w defensywie

Możliwości ustawienia zawodnika w poleceniach indywidualnych są następujące:

a) domyślnie - komputer sam zadecyduje jak ustawić naszych zawodników,
b) tył - nasz zawodnik będzie bronił dostępu do swojej bramki, ale ustawienie gdzie będzie konkretnie też ustawi komputer (przeważnie taki zawodnik stara się kryć atakującego rywala),
c) napastnik - nasz zawodnik nie wróci w nasze pole karne, tylko będzie wyczekiwał na możliwość kontrataku,
d) krycie - nasz zawodnik będzie starał się kryć zawodnika atakującego,
e) mur - nasz zawodnik ustawi się w murze,
f) krótki słupek - nasz zawodnik ustawi się na krótkim słupku (trzeba pamiętać, że to polecenie uaktywnia się jak rzut wolny jest wykonywany w okolicach 20 metra, natomiast gdy odległość ta jest większa to zawodnik stara się kryć rywala),
g) długi słupek - nasz zawodnik ustawi się na długim słupku.

Niezbędne jest ustawienie przynajmniej 4 zawodników w murze, by utrudnić maksymalnie oddanie skutecznego strzału na bramkę. Dwaj boczni obrońcy powinni stać przy słupkach, by w razie czego ograniczyć ataki w tych rejonach boiska. W momencie, gdy rzut wolny jest wykonywany z dalszej odległości mają za zadanie krycie atakujących. Środkowi obrońcy muszą tylko i wyłącznie kryć piłkarzy drużyny przeciwnej. Trzeba też samemu zdecydować ilu graczy zostawić z przodu. Osobiście ustawiam ich aż 3, by komputer musiał zostawić jak najwięcej zawodników z tyłu.

Jeden z przykładów ustawienia naszej drużyny przy rzucie wolnym w obronie

Takim ustawieniem traci się niewiele bramek. Oczywiście dużą rolę odgrywają umiejętności zawodników. Jeśli przegrają bezpośredni pojedynek to niewiele da się z tym zrobić.

5. Auty

Często najbardziej niedoceniany element w grze. Zadaniem dobrze wykonanego autu jest skuteczne zawiązanie akcji z przodu, stworzenie okazji strzeleckiej czy próba wyciągnięcia obrońcy ze swojego pola karnego. Kluczowe jest ograniczenie strat piłki przy wykonaniu autu. Możliwości ustawienia wykonania autu w poleceniach drużynowych są następujące:

a) mieszane - zawodnik wykonujący aut sam zadecyduje jak go wykonać,
b) krótkie - zawodnik wykonujący aut będzie się starał podać do najbliższego partnera,
c) długie - zawodnik wykonujący aut zagra długą piłkę do wychodzącego kolegi z drużyny,
d) szybkie – zawodnik wykonujący postara się jak najszybciej wykonać aut starając się podać do najlepiej ustawionego kolegi.

Polecenia drużynowe uzupełniają się z indywidualnymi, które są następujące:

a) domyślnie - zawodnik sam ustawi się odpowiednio biorąc pod uwagę formację,
b) tył - zawodnik przy wykonywaniu autu będzie stał z tyłu,
c) wychodź do piłki - zawodnik będzie starał się wyjść na dobrą pozycję, by wykonujący aut mógł mu podać; pozycji będzie szukał w niedalekiej odległości od wykonującego aut,
d) pod polem karnym - zawodnik będzie przy wykonywaniu autu w okolicy linii 16 metra,
e) krótki słupek - zawodnik ustawi się w okolicy krótkiego słupka,
f) do przodu - zawodnik będzie ustawiał się raczej w atakujących sektorach boiska, licząc na dogranie długiej piłki.

W obronie nie ma żadnych poleceń przypisanych do tego elementu gry. Zawodnicy raczej ustawiają się według swojej formacji i tak też kryją zawodników rywala. W ataku sposoby rozegrania są rozmaite. Osobiście trzymam się zasady, że przynajmniej 3 graczy wychodzi do piłki by pomóc ją rozegrać.

Ustawienie naszej drużyny przy wykonywaniu autu przez naszego bocznego obrońcę

Takie rozwiązanie pozwala uniknąć straty piłki, przy czym napastnik pomaga wyciągnąć środkowego obrońcę, by spowodować lukę w formacji defensywnej przeciwnika.

Mam nadzieję, że wskazówki jak posługiwać się „stałymi fragmentami gry” pomogą Wam jak najskuteczniej je wykorzystywać. Zapraszam przy okazji do komentowania zaproponowanych przeze mnie rozwiązań i przedstawiania swoich ustawień przy wykonywaniu stałych fragmentów gry.