Choć Football Manager od lat posiada opcję gry w trybie multiplayer, nigdy nie cieszyła się ona zbytnim powodzeniem i nie należy się takiemu stanowi rzeczy dziwić. To nie jest Quake czy Counter Strike, w których można wejść na parę minut, zdobyć kilka punktów i z uśmiechem na twarzy opuścić serwer. Produkt Sports Interactive od zawsze wymaga poświęcenia grze dużo wolnego czasu, przez co rozgrywka prowadzona z innymi osobami staje się mocno utrudniona. Już niedługo kompletnie się to zmieni! Będziemy mogli bezpośrednio rywalizować z managerami z całego świata przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu. A wszystko dzięki nowemu dziełu SI – FM Live. Będzie to gra bardzo podobna do typowego Football Managera, tyle że prowadzona będzie nie na dysku twardym naszych komputerów, lecz na serwerze internetowym, do którego dostęp będzie miał każdy... kto za to zapłaci. Działać będzie na zasadach podobnych do popularnego w Polsce managera on-line, Hattricka, jednak porównywanie obu tytułów mija się z celem. FM Live w znacznej części oparte będzie na silniku FM 2008 a baza danych składać będzie się z prawdziwych piłkarzy, których liczba ma wynieść ponad 330 000. Kiedy będziemy mogli cieszyć się tym cudem? Według zapewnień twórców już tego lata. Trudno mieć jednak do Sports Interactive duże zaufanie, jeśli chodzi o dotrzymywanie terminów – wielokrotnie w swojej historii przekładali oni premiery gier, a sam FML również wystartować miał już w marcu. Tym razem jest jednak duże prawdopodobieństwo spełnienia obietnicy, gdyż na szeroką skale prowadzone są obecnie beta testy. Zobaczmy jak funkcjonować będzie ten ogromny symulator.

1. Instalacja:

Football Manager Live posiada własną przeglądarkę, która obsługuje grę. Musimy ściągnąć ją na dysk, wraz ze skinem o wdzięcznej nazwie - sapanca. Dwa pliki zajmują razem dokładnie 20mb. Po szybkim pokonaniu instalatora na pulpicie pokazuje się zwyczajna ikonka, jakby była to typowa gra na PC. Po jej otwarciu wyświetla się ekran startowy. Aby się zalogować, wchodzimy w zakładkę Sign In i wpisujemy e-mail, wraz z hasłem, które utworzyliśmy wcześniej na stronie Sega Pass.


2. Rozpoczęcie gry:

W przeciwieństwie do typowych managerów piłkarskich, w FM Live nie będziemy mogli poprowadzić prawdziwego klubu. Powód wydaje się oczywisty, wszyscy chcieliby grać najlepszymi zespołami świata a teoretycznie każdy ma mieć równe szanse na starcie. Właśnie dlatego tworzymy swoje własne kluby totalnie od podstaw. Na początku wymyślamy nazwę drużyny. Może być ona zupełnie dowolna, jednak rzecz jasna nie mogą występować dwa takie same teamy. Następnie projektujemy stroje dla naszych przyszłych zawodników. Do wyboru mamy całą paletę zarówno kolorów jak wzorów, które umieścimy na koszulkach. Kolejnym krokiem jest nazwanie stadionu, ustalenie długości, szerokości oraz... ostrzyżenia boiska. Do wyboru mamy paski pionowe, poziome oraz okrągłe.


3. Wybranie składu:

Czas na to, co większość managerów lubi najbardziej – stworzenie składu, który zapewni nam sukcesy. Proces ten jest zupełnie inny niż w zwykłym FMie. Grę zaczynamy bez żadnego zawodnika. Dysponujemy za to ustalonym z góry budżetem, zaś każdy piłkarz w bazie danych ma określone wymagania płacowe oraz przypisaną wartość, którą trzeba jednorazowo zapłacić. Musimy tak rozdysponować posiadane pieniądze, aby stworzyć optymalny i wystarczająco liczny skład. Wybór graczy możemy zlecić komputerowi, ale lepiej zrobić to samemu. Oczywiste jest, że na starcie nie będziemy mogli pozwolić sobie na zatrudnienie znanych graczy. Początkowy budżet płacowy wynosi 100K, co wystarczyłoby na zatrudnienie dwóch piłkarzy światowej klasy. Nasz klub może składać się z co najmniej kilku zespołów. Możemy stworzyć rezerwy oraz drużyny młodzieżowe, które również biorą udział w rozgrywkach. Przy wyszukiwaniu składu, korzystamy rzecz jasna z filtrów podobnych do tych z Football Managera, uzupełnionych o opcje dostępne tylko w FM Live.


4. Transfery:

Mamy rzecz jasna możliwość kupowania i wypożyczania piłkarzy, jednak proces ten również wygląda zupełnie inaczej. Możemy zaprosić każdego gracza na jednodniowy pobyt w klubie, w którym będziemy musieli pokryć jego zarobki. Będzie on mógł występować we wszystkich meczach, poza niektórymi rozgrywkami, które nie dopuszczają testowanych zawodników. Gdy chcemy kogoś sprzedać, nie umieszczamy go na liście transferowej, jak to ma miejsce w zwykłym FMie, lecz wystawiamy go na aukcję. Określamy przy tym minimalną wymaganą kwotę oraz okres czasu, w którym można składać oferty. Istnieje także możliwość podobna do „Kup teraz” na allegro – możemy zaproponować cenę, przy której automatycznie sprzedajemy piłkarza. Podobnie sytuacja wygląda gdy chcemy kogoś kupić. Aukcję wygrywa użytkownik, który zaoferuje najwięcej pieniędzy, lub zapewni najwyższą płacę, w zależności od rodzaju licytacji. Możemy również wypożyczać graczy, których spis znajdziemy na specjalnej liście, przy wystawianiu na którą, określić trzeba długość umowy, a także procent pensji, który musi pokryć pożyczkobiorca.


5. Taktyka:

Ekran taktyczny wygląda bardzo podobnie do tego z normalnego FMa. Zostało jednak wprowadzone kilka udogodnień, takich jak np. podgląd atrybutów piłkarza przy ustalaniu poleceń indywidualnych oraz słowny opis dostępnych rodzajów ustawienia. Na początku rozgrywki czeka nas jednak niemały szok – nie mamy wpływu na zdecydowaną większość poleceń! Nie możemy chociażby ustalić sposobu wykonywania rzutów rożnych, nakazać gry z kontrataku, czy używania playmakera. Nie możemy używać jakichkolwiek poleceń indywidualnych. Udostępnienie tych opcji następuje dopiero po wytrenowaniu specjalnych umiejętności, co zajmuje mnóstwo czasu.


6. Skille:

Oprócz wspomnianych wcześniej możliwości taktycznych, szkolić się musimy jeszcze w pięciu innych kategoriach: Trenowanie, Fizjoterapia, Scouting, Zarządzanie oraz Nauka. Każda z nich zawiera listę umiejętności, wraz z opisem przydatności oraz czasem koniecznym do ich pozyskania. W danym momencie można nabywać tylko jednego skilla. Może zająć to od kilkunastu minut (w czasie rzeczywistym) do nawet kilku dni. Co one dają? Otóż na przykład czterogodzinny kurs pt. „Use Target Man” odblokowuje możliwość używania odgrywającego. Dziewiętnastominutowy „Scouting Scandinavia” powiększa o 5% ilość dostępnych w grze piłkarzy z sześciu krajów północnej Europy. Każda pozycja zawiera do pięciu poziomów. Zaliczenie pierwszego szczebla „Indywidualnego nastawienia” zwiększy ilość pozycji suwaka w poleceniach taktycznych z pięciu do siedmiu. Drugi level udostępni kolejne cztery. Na całe szczęście progres następuje również przy trybie off-line, dlatego warto pamiętać aby zawsze mieć wybrany któryś z kursów. Przy okazji warto wspomnieć, że w FM Live nie istnieje w ogóle zakładka pt. Trening. Nie mamy również zatrudnionego sztabu szkoleniowego. Jedyny wpływ na kształtowanie atrybutów piłkarzy mamy poprzez odbywanie kolejnych kursów z kategorii Trenowanie.


7. Rozgrywki:

W grze istnieje osiem federacji piłkarskich, do których zapisać możemy swój klub. Wyróżnione są one ze względu na preferowane godziny rozgrywania meczów. Mamy więc federacje takie jak chociażby Wieczorna, Dzienna, Weekendowa czy Nocna. Każda z nich ma określoną reputację i proporcjonalne do niej zasoby finansowe. Pieniądze są dzielone pomiędzy oficjalne rozgrywki zaczynające się na początku sezonu (jeden sezon odpowiada miesiącowi w rzeczywistości). Im wyższe miejsce klub zajmie w tabeli końcowej, tym większy udział pieniędzy mu przypadnie. Różnice między kolejnymi miejscami są jednak stosunkowo niewielkie. Istnieją ligi i puchary zarówno dla pierwszych zespołów, jak i rezerw bądź juniorów. Oficjalne rozgrywki w ramach federacji mają największy wpływ na kształtowanie się rankingu klubów. Oprócz nich istnieją również nieoficjalne turnieje organizowane przez graczy. Aby się do nich zapisać trzeba wpłacić pewną kwotę startową. Budżet zawodów, składający się z wpisowych od wszystkich drużyn, które biorą w nim udział, dzielony jest również w zależności od zajętego na koniec miejsca.


8. Mecz:

Lista dostępnych meczów w ramach rozgrywek dostępna jest zawsze w lewym górnym rogu. Oprócz informacji o rodzaju zawodów i przeciwniku, jest tam pokazany również status managerów innych drużyn, który sami także możemy ustalić. Do wyboru są: „chcę meczu”, „dostępny”, „nie przeszkadzać”, „niedostępny”. Rywala poszukać możemy także na własną rękę, używając specjalnego kreatora. Wybieramy w nim odpowiednią reputację rywala, rodzaj spotkania, gospodarza oraz szybkość gry. Po zatwierdzeniu meczu, mamy pięć minut do jego rozpoczęcia, które przeznaczyć możemy na korekty w składzie, spowodowane chociażby ostatnimi kartkami lub kontuzjami, czy też dostosować się do ustawienia rywala. Silnik meczowy jest bardzo podobny do tego z FMa. Stworzono nową zakładkę, w której znajdziemy porównanie dwóch managerów i klubów, wraz z historią spotkań. W czasie gry każdy z trenerów ma możliwość wzięcia przerw, których łączny czas nie może przekroczyć dwóch minut. Na dokonanie korekt po 45 minutach mamy dodatkowe 60 sekund. Pomimo braku możliwości przerwania meczu, nie musimy go oglądać „na żywo”. Możemy dowolnie przewijać i zatrzymywać obraz, zachowując przy tym możliwość szybkiego powrotu do trybu „live”. Najważniejsze wiadomości, takie jak bramki, kartki czy kontuzje pokazują się w miejscu, w którym równocześnie prowadzić możemy dyskusję z drugim managerem. Po zakończeniu spotkania możemy napisać komentarz, który wyświetli się w newsach naszych oraz przeciwnika. Jest to przydatna opcja, szczególnie jeśli drużynę rywala prowadzi komputer. Naszym rywalem może być AI sytuacji, gdy na rozegranie meczu mamy do 24 godzin. W innych przypadkach manager rywala również musi być dostępny.



FM Live wydaje się być grą bardzo grywalną i wciągającą. Nie da się jednak ukryć, że aby osiągać w niej sukcesy, trzeba poświęcić na to dużo wolnego czasu. Teoretycznie twórcy zapewniają, że np. ranking klubów uzależniony jest od wielu czynników i wcale nie trzeba rozgrywać mnóstwo spotkań, jednak FML nie jest przeznaczone na niedzielne popołudnia. Po osobach, które będą w niego grać można się jednak spodziewać regularności z jednego podstawowego powodu – za możliwość bezpośredniego zmierzenia się z managerami z całego świata trzeba będzie zapłacić. Nie ma jeszcze oficjalnej informacji jak dużo, jednak cena wynosić będzie prawdopodobnie od 5 do 7 funtów miesięcznie. Całe szczęście dla polskich graczy, że wartość brytyjskiej waluty sukcesywnie spada. Warto będzie poświęcić około 20zł.



- Oficjalna strona FM Live: www.footballmanagerlive.com
- Wypowiedzi Milesa Jacobsona na YouTube: Część 1, Część 2

Testy przeprowadzono dzięki uprzejmości Adama "Kuchara" Kucharskiego.