Kariera menedżera, nawet tego wirtualnego, zazwyczaj jest bardzo długa i trudna. Na drodze swojej trenerskiej wędrówki często napotyka najróżniejsze przeszkody, jednak właśnie ten trud sprawia, że ewentualny sukces smakuje niesamowicie. Wydaje się jednak, że oprócz olbrzymiego talentu, menedżer musi być człowiekiem niezwykle cierpliwym. Drabina awansów w futbolowym świecie jest naprawdę trudna do przejścia i awans o szczebel wyżej wymaga iście tytanicznej pracy. Niemalże każdy początkujący menedżer zaczyna od pracy z młodzieżą w jakimś niewielkim klubie, potem, jeśli oczywiście na to zasługuje, powolutku pnie się w górę aż na sam szczyt. W tym miejscu chciałbym się zatrzymać i zadać ważne pytanie: co właściwie znajduje się na samej górze tej hierarchii? Na pewno wielkim uhonorowaniem ciężkiej pracy jest angaż w bogatej, prestiżowej drużynie pokroju Realu Madryt czy Manchesteru United. Według mnie to jednak nie wszystko. Rozpoczynając pracę w klubie swoje życie uzależniasz od prezesa, sponsora i garstki fanów danego zespołu. Podejmując się wyzwania poprowadzenia reprezentacji narodowej, ryzykuje się dużo więcej. Selekcjoner to nie tylko zwykły trener, który za pieniądze postara się coś wygrać. To człowiek, który odpowiada za wyniki reprezentacji, za którą stoi cały naród gotowy pójść za nią w ogień. To właśnie dlatego sukces na arenie międzynarodowej dla wielu menedżerów stał się celem numer jeden. W związku z tym po raz kolejny podaję Wam, czytelnikom Centrum FM, pomocną dłoń - poradę na temat gry reprezentacją.

Moduł reprezentacyjny – co i jak?

Wcielenie się w wirtualnego selekcjonera kadry wybranego państwa od dawna było tematem zaciekłych dyskusji. Jedni uważali, że to tylko nudny dodatek, pozbawiony realizmu i niedopracowany. Na przeciwnym biegunie znajdowali się zwolennicy modułu reprezentacyjnego, którzy nie wyobrażali sobie gry w Football Managera bez bojów na arenie międzynarodowej. Jak zwykle zdania były podzielone. Wraz z każdą nową częścią panowie z SI Games serwują nam garstkę nowości, które mają ubarwić zabawę w selekcjonera. Muszę przyznać, że wychodzi to im całkiem nieźle. Starsze wersje gry (na przykład legendarny FM 2006) zdecydowanie zbyt słabo odwzorowywały międzynarodowe realia, a gra kadrą narodową była mało grywalna. W najnowszej odsłonie jest już zdecydowanie lepiej. Moduł reprezentacyjny prezentuje się naprawdę nieźle i myślę, że naprawdę warto go wypróbować. Darujmy sobie jednak już te słowa wstępu i przejdźmy dalej.

Krok po kroku – czyli jak zostać najlepszym selekcjonerem świata?

1. Football Manager oferuje nam dwie drogi umożliwiające rozpoczęcie reprezentacyjnej przygody. Na grę kadrą narodową możemy zdecydować się już na samym początku, w okienku wybierania klubu. Wystarczy rozwinąć menu ligi i wybrać opcję: państwa. Wtedy na ekranie pojawi się lista dostępnych reprezentacji:

Istnieje jednak jeszcze druga, znacznie trudniejsza droga. Otóż na angaż w reprezentacji można sobie zasłużyć poprzez sukcesy na arenie klubowej. Oczywiście dużo łatwiej otrzymać pracę na jednej z egzotycznych wysp Oceanu Spokojnego, niż np. w Anglii – świątyni futbolu. Wszystko zależy od sukcesów i reputacji – im więcej, tym lepiej.

2. Jeśli wybrałeś już swoją reprezentację i przeszedłeś wszystkie formalności związane z dodawaniem nowego menedżera i zapisem gry, to czeka na Ciebie pierwsze poważne wyzwanie – przegląd kadry. Oczywiście, jeśli Twój wybór padł na reprezentację, którą znasz, to sprawa wygląda dość prosto, jednak jeśli nazwiska w składzie niewiele Ci mówią, to musisz zabrać się ostro do pracy. Najpierw należy przejrzeć swoją kadrę i zobaczyć na czym się stoi. Przegląd powinien być bardzo dokładny, tak żeby nic nie umknęło naszej uwadze. Powinniśmy dogłębnie poznać atrybuty zarówno naszych zawodników, jak i współpracowników z ławki trenerskiej. Arcyważne jest także to, aby przed kliknięciem kontynuuj wyjść nieco poza skład, który zaoferował nam Football Manager i rozejrzeć się po świecie poszukując zawodników, którzy mogliby wspomóc Twoją drużynę. Swoje poszukiwania najlepiej zacząć od przeglądnięcia listy krajowej, która zawiera dużo nazwisk mogących odegrać ważną rolę w Twojej reprezentacji. Jeśli dokładne przewertowanie wyżej wspomnianej listy to za mało, warto użyć także opcji szukaj, która przy zastosowaniu odpowiednich filtrów może idealnie pomóc w wyszukiwaniu potrzebnych Ci zawodników.

Jeśli uda Ci się znaleźć osoby, które według Ciebie zasługują na angaż w reprezentacyjnych szeregach, za pomocą kilku kliknięć możesz skompletować upragniony sztab, spełniając jednocześnie marzenia Twoich nowych współpracowników. Kompletowanie kadry piłkarskiej i szkoleniowej jest dość trudnym i czasochłonnym zajęciem, lecz na pewno należy do jednych z ciekawszych ról selekcjonera kadry.

3. Twoje kolejne czynności nie powinny różnić się zbytnio od poczynań, z którymi spotykasz się podczas pracy w klubie. Przegląd kalendarza, odpowiedzi na kilka pytań w konferencji prasowej i jeśli chodzi o formalności, to by było na tyle. W terminarzu można znaleźć daty najbliższych spotkań, a także zaplanować mecze towarzyskie. Okno taktyki wygląda identycznie, więc nie będę się dalej rozwodził. Ważne jest to, żeby po pierwszej selekcji spokojnie usiąść, ułożyć dobrą taktykę i dobrać do niej wykonawców. Punkt trzeci wydaje się być dość prosty.

4. W punkcie czwartym chciałbym skupić się na tym, co należy robić w przerwach między kolejnymi meczami (jak doskonale wiemy pauza taka może trwać nawet kilka miesięcy), aby po pierwsze nie zanudzić się na śmierć, a po drugie aby skorzystała na tym prowadzona przez nas reprezentacja. Praca selekcjonera różni się od pracy trenera klubowego głównie tym, że ten pierwszy kontaktuje się ze swoimi piłkarzami zaledwie kilka razy do roku. Twoim głównym zadaniem podczas przerw między spotkaniami powinna być więc nieustanna obserwacja piłkarzy. Uważam, że oprócz przeglądania wyników meczu oraz statystyk, czasami warto skorzystać z rad asystenta i wybrać się na jedno z proponowanych przez niego spotkań:

5. Kolejnym obowiązkiem, jako selekcjonera reprezentacji narodowej, jest przeglądanie skrzynki pocztowej. To właśnie z niej możesz dowiedzieć się wielu bardzo ważnych rzeczy, które mogą przyczynić się chociażby do zmian kadrowych. Wiadomości, które otrzymuje selekcjoner znacznie różnią się od tych, otrzymywanych przez trenera klubowego. Na szczególną uwagę powinny zasłużyć takie newsy jak: zakończenie kariery, poważna kontuzja, otrzymanie obywatelstwa danego kraju przez jednego z zawodników, którzy mogliby wzmocnić Twoją kadrę. Poniżej przedstawiam kilka ciekawych screenów, z którymi możecie spotkać się rozgrywając mecze reprezentacją.

6. Jeśli udało Ci się przetrwać ten mało ciekawy okres dla selekcjonera kadry, wreszcie będziesz miał szerokie pole do popisu. Na kilka dni przed reprezentacyjnym meczem musisz podjąć bardzo ważną decyzję - wybrać 26. zawodników, którzy powalczą o zwycięstwo w zbliżającym się spotkaniu.

Wybierając 26-ciu wspaniałych warto zwrócić szczególną uwagę na formę w jakiej znajdują się poszczególni zawodnicy. W pracy selekcjonera ważne jest to, aby nie być sentymentalnym. W kadrze mają grać zawodnicy, którzy aktualnie prezentują się najlepiej i to powinno być Twoją główną zasadą przed kliknięciem przycisku zatwierdź skład. Chciałbym jednak napomknąć, że zawodnicy pominięci w selekcji mogą poczuć się urażeni i źli, co może się negatywnie odbić na reprezentacyjnej przyszłości delikwenta. Jasne jest, że zawodnik posiadający niezłe atrybuty, lecz pozostający w przeciętnej dyspozycji w kolejnych meczach, może wspiąć się na wyżyny i być Ci niezwykle potrzebny. Podczas wyboru składu idealnym rozwiązaniem jest więc stworzenie harmonii między zawodnikami znajdującymi się w dobrej formie, a piłkarzami zasłużonymi, którym akurat powinęła się noga. Uważam także, że nie warto stawiać na zawodników lekko kontuzjowanych. Braki kondycyjne oraz ograniczony kontakt z piłką z pewnością źle wpłyną na dyspozycję naszych grajków i na graczy kontuzjowanych należy stawiać tylko w okolicznościach wyjątkowych.

7. Po zatwierdzeniu składu możesz spodziewać się różnych komentarzy prasy dotyczących selekcji. Nie powinieneś jednak się nimi przejmować, musisz uodpornić się na tego typu zagrywki ze strony mediów i konsekwentnie kontynuować swoją pracę. Na kilka dni przed meczem kadry seniorskiej swoje spotkania rozgrywają drużyny młodzieżowe: U-19 i U-21. Uważam, że warto dokładniej przyjrzeć się pojedynkom naszych juniorów i wyszukiwać wśród nich graczy, którzy w przyszłości będą mogli stanowić o sile pierwszej reprezentacji. Myślę, że najzdolniejszym młodzieńcom należy dawać szansę bardzo szybko. Ogranie się na najwyższym, międzynarodowym poziomie może przyspieszyć rozwój zawodnika i spowodować, że w przyszłości łatwiej będzie radził sobie w meczach, w których odporność na presję może mieć kluczowe znaczenie.

8. Tuż przed meczem przeprowadzony zostanie szturm na Twoją skrzynkę wiadomości. O zbliżającym się spotkaniu będą mówić media, a także byli zawodnicy reprezentacji. Dzień wcześniej zostaniesz poproszony o udział w konferencji prasowej, a także otrzymasz raport o swoich najbliższych przeciwnikach. W związku z tym, że mecze reprezentacyjne rozgrywane są raz na dłuższy okres, nie możesz sobie pozwolić na żadną wpadkę. O swoich rywalach powinieneś wiedzieć wszystko i swoją taktykę przygotować idealnie pod drużynę, która stanie Ci na drodze. Uważam, że warto jest także dokładnie przyjrzeć się wypowiedziom mediów i piłkarzy, którzy są w stanie pomóc Ci w rozpracowaniu rywala.

9. Procedura spotkania reprezentacyjnego niczym nie różni się od meczu klubowego, przejdę więc do kolejnego punktu moich FM-owych rozważań – tym razem podejmę się pomocy w sferze meczów towarzyskich. Otóż sparingi reprezentacyjne różnią się od sparingów klubowych tym, że organizowane mogą być tylko w ściśle wyznaczonych terminach przez FIFA. Jest to wyraźne ograniczenie, które zmusza nas do podejmowania trafnych i przemyślanych decyzji. Przed wyborem sparingpartnera warto sprawdzić z kim przyjdzie się pojedynkować w kolejnym meczu i zakontraktować spotkanie z podobnym rywalem. Podczas meczów towarzyskich warto próbować nowych zawodników, a także zróżnicować nieco polecenia taktyczne. Uważam jednak, że w sparingach przed większymi imprezami (tj. Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy) należy postawić przede wszystkim na zgranie. Skład i taktyka nie powinny się wtedy za bardzo zmieniać.

Podsumowanie:

Gra reprezentacją to bardzo ciekawe urozmaicenie rozgrywek Football Managera 2009. Prowadzenie kadry narodowej ma swoje plusy i minusy. Na pewno wielką zaletą są mecze kadry, które zazwyczaj związane są z wielką presją i są niezwykle istotne dla kibiców. Praca z kadrą zazwyczaj jest ukoronowaniem ciężkiej harówki w klubie, a sukces na Mistrzostwach Świata smakuje niesamowicie. Ponadto, selekcjoner kadry traktowany jest nieco inaczej niż trener klubowy. Prowadzący reprezentację może oddawać swój głos w plebiscytach na najlepszego piłkarza, a z jego zdaniem liczy się większa grupa innych menedżerów oraz przedstawicieli mediów. Z drugiej strony, długie przerwy między spotkaniami mogą być nużące. Lekarstwem na to powinno być równoległe prowadzenie drużyny narodowej i klubu. Wtedy emocje mamy gwarantowane!