Żadna większa działalność nie może być prowadzona w pojedynkę. Każdy kierownik ma osoby, które pomagają mu zapanować nad ogólnym chaosem, doradzają, zajmują się niektórymi sprawami. Do takich właśnie celów ksiądz proboszcz ma wikarego, kapitan na statku, starszego oficera, a prezes firmy sekretarkę i księgową. Na takich samych zasadach funkcjonuje także klub piłkarski. Zarząd nie poradziłby sobie sam z kierowaniem zespołem, dlatego zatrudnia do tego fachowca, jakim jest menedżer. A co biedny szkoleniowiec może zrobić samotnie, bez pomocnika? No właśnie, niewiele. Dlatego też funkcja asystenta jest w futbolu bardzo powszechna. Obecnie ze świecą można poszukiwać klubów, w których na ławce siedzi wyłącznie trener i rezerwowi zawodnicy.

W Football Managerze posada asystenta istnieje od dawna. Pamiętam, że gdy zaczynałem swoją przygodę z serią Sports Interactive, a było to za czasów panowania FM-a 2005, mogłem już poprosić mojego pomocnika o sporządzenie raportu na temat drużyny. Od tego momentu moduł asystenta ewoluował, jednak dopiero Football Manager 2009 przyniósł prawdziwy przełom. Zobaczyliśmy bardzo rozbudowaną funkcję asystenta, o wiele bardziej niż w poprzednich częściach gry. Jak to teraz wygląda i jak najlepiej korzystać z tego, co otrzymaliśmy od SI Games? Postaram się, żebyście po przeczytaniu tej porady, nie mieli żadnych wątpliwości związanych z tą kwestią.

1. Raport o zespole:

Obejmując posadę (i w każdym innym momencie sezonu) mamy możliwość poproszenia asystenta o przygotowanie raportu na temat drużyny. Taka opcja istnieje już od wielu lat i w tej kwestii niewiele się zmieniło. Jedyną nowością w tym aspekcie gry jest to, że gdy asystent uzna, iż drużyna ma braki w rezerwach na jakiejś pozycji, to podaje propozycje zawodników, którzy mogliby załatać lukę.

2. Opinia o rozmowach motywacyjnych:

Nasz asystent jest nam niezbędny dla monitorowania efektów rozmów, które przeprowadzamy z piłkarzami w trakcie sezonu. To właśnie nasza prawa ręka jest odpowiedzialna za sporządzanie raportów na temat efektów przeprowadzanych przez nas rozmów motywacyjnych. Uwzględnia się w nim reakcje piłkarzy na rozmowę przedmeczową, w przerwie, po 90 minutach (w przypadku dogrywki) oraz końcową przemowę. Niestety, Sports Interactive nie zajęło się rozbudowaniem tego aspektu pracy asystenta, a każdy z piłkarzy ma bardzo małą gamę odczuć.

3. Raport na temat wypożyczeń:

W Football Managerze 2009 po raz pierwszy mamy możliwość poproszenia asystenta o poszukanie zawodników, którzy mogą być zainteresowani przejściem do naszego klubu na zasadzie wypożyczenia. Jest to opcja przydatna szczególnie dla osób, które prowadzą biedne kluby w mało znanych częściach świata. Wtedy to właśnie wypożyczenia stanowią jedyną formę wzmocnienia drużyny, a nasze ewentualne braki w rozeznaniu wśród zawodników załata, nieoceniony w takich sytuacjach, asystent. Jednak osoby prowadzące większe kluby także powinny korzystać z tej opcji. Dzięki temu można odkryć wielu piłkarzy, na których normalnie nie zwrócilibyśmy uwagi, a potem ich wypożyczyć, bądź nawet sprowadzić do drużyny na stałe. Aby poprosić o taki raport należy wejść w ekran taktyczny naszego zespołu i w lewym menu, na samym dole, najechać na przycisk podpowiedź asystenta.

4. Pomoc przedmeczowa:

Zwiększając rolę asystenta w Football Managerze 2009, SI Games nie zapomniało na szczęście o jednej bardzo ważnej kwestii. Mianowicie chodzi o porady, które dostajemy od naszej prawej ręki tuż przed spotkaniem. Informuje nas on o zawodnikach, którzy nie mogą dopasować się do stylu gry, o problemach w komunikacji z partnerami u niektórych graczy wskutek nieznajomości języka, o kłopotach z motywacją i znalezieniem u piłkarzy chęci do gry. Ponadto jeśli niektórzy kopacze są zbyt pewni siebie, to również zostaniemy o tym poinformowani. Odpowiednio dobrana rozmowa motywacyjna może sprawić, że większość tych kłopotów zostanie zażegnana.

Jak widać na powyższym obrazku, asystent zwraca także uwagę na to, w jaki sposób zneutralizować poszczególnych zawodników. Przed meczem są to tylko przypuszczenia, jednak warto się do nich stosować. Dzięki odpowiednim poleceniom dotyczącym rywali możemy zapewnić sobie zwycięstwo w hipotetycznie przegranym meczu.

5. Pomoc w przerwie spotkania:

Asystent, po udzieleniu nam przedmeczowych podpowiedzi, wcale nie idzie na piwo. Zostaje on, by co 15 minut składać meldunki o tym, co sądzi o grze naszego zespołu. W przerwie meczu, oprócz informacji o taktyce (bardziej rozbudowanych niż na początku spotkania), otrzymujemy także garść statystyk meczowych przygotowanych przez asystenta oraz jego osobistą opinię na temat postawy drużyny.

Na wszystkie dane powinniśmy reagować zarówno rozmową motywacyjną, która sprawi, że piłkarz zacznie grać jeszcze lepiej, jak i poleceniami drużynowymi oraz indywidualnymi wytycznymi dla zawodników. Na przykład jeśli zespół marnuje zbyt wiele długich podań (jak na zdjęciu), to powinniśmy przesunąć suwak podania w poleceniach drużynowych nieco bardziej w lewą stronę. Natomiast jeśli piłkarze zbyt rzadko wrzucają piłkę w pole karne rywala, to wchodzimy w polecenia indywidualne i nakazujemy obu skrzydłowym częstsze dośrodkowania.

6. Opinia po spotkaniu:

Gdy sędzia po raz ostatni w meczu przyłoży gwizdek do ust, wtedy asystent przygotowuje sprawozdanie podsumowujące występ drużyny. Na okienko z nagłówkiem taktyka nie ma co zwracać wtedy uwagi. Już się nie przyda w tym meczu. Jednak i statystyki i postawa powinny nas szczególnie zainteresować. Dzięki temu raportowi możemy zobaczyć, jakie błędy popełniają nasi piłkarze i odpowiednio poprawić je w przerwie między kolejnymi spotkaniami, oczywiście używając do tego celu poleceń indywidualnych i drużynowych. Asystent wskazuje nam także, którzy zawodnicy popełniali określone błędy i jeśli uznamy, że tych pomyłek było zbyt dużo, to w następnym meczu powinniśmy dać graczowi odpocząć lub ewentualnie oddelegować go do drużyny rezerw, by nieco okrzepł. Analizując indywidualne błędy zawodników należy wziąć pod uwagę ich atrybuty psychiczne. Kiksy znacznie częściej przytrafiają się zawodnikom z niskim poziomem koncentracji i opanowania, dlatego też w tego typu przypadkach jedynym rozsądnym posunięciem może być sprzedaż zawodnika.

7. Informacje o niezadowolonych piłkarzach:

Nie ulega wątpliwości, że nie wszyscy zawodnicy z naszej drużyny mogą regularnie występować w wyjściowej jedenastce. Jednak niektórzy z nich nie potrafią się z tym pogodzić i na każdym kroku pokazują, jacy to są niezadowoleni. I wtedy do akcji wkracza nasz niezawodny asystent, który składa nam wizytę i przy kawie (a może czymś mocniejszym?) informuje nas, że dany piłkarz jest bardzo niezadowolony, bowiem nie jest wystawiany w pierwszym składzie. Jedyny sposób na poprawienie zawodnikowi nastroju to częstsze desygnowanie go do gry od pierwszej minuty.

Czasami piłkarz uznaje, że zbyt mało zarabia i przez to nie ma chęci do dalszej pracy w naszym zespole. Wtedy mamy dwa wyjścia: albo zaproponujemy delikwentowi nowy, wyższy kontrakt, albo też zignorujemy go, co prędzej czy później doprowadzi go do złości i utwierdzi w przekonaniu, że trzeba sobie poszukać nowego pracodawcy.

8. Przypomnienia:

Na początku każdego miesiąca asystent zwraca naszą uwagę na to, co mamy zaplanowane na przyszły miesiąc. Dzięki temu nie musimy przeszukiwać naszego kalendarza w poszukiwaniu jakichś wydarzeń. Ponadto tego typu wyłuszczenie sprawia, że zyskujemy klarowny obraz danego miesiąca pod kątem częstotliwości rozgrywanych spotkań. Uwzględnienie w nim rozgrywek międzynarodowych (zarówno kadry seniorskiej, jak i juniorskiej) umożliwia odpowiednie zagospodarowanie czasu, abyśmy mogli wybrać się na interesujące nas spotkania i sprawdzić w akcji ciekawych zawodników. Obok przypomnienia, na początku każdego miesiąca dostajemy także raport dotyczący przebiegu treningu. Uzupełniony jest on o listę zawodników, którzy przyłożyli się do pracy oraz tych, którzy niezbyt się wysilili. Obydwie opcje nie są może niezbędne do gry, ale na pewno oszczędzają nasz czas i zwracają uwagę na pewne elementy, które w trakcie pracy możemy zwyczajnie pominąć.

9. Opcje zespołowe:

Asystent nie jest zatrudniony tylko po to, by doradzać nam podczas meczu i wcielać się w rolę naszego podręcznego kalendarza. Ma on także inne funkcje. Jakie? To właśnie możemy określić w ustawieniach zespołu (menedżer -> „nazwa klubu” -> ustawienia zespołu).

W górnej części okna ustawień zespołowych mamy możliwość polecenia asystentowi udziału w konferencjach prasowych. Dzięki tej opcji nie musimy nakazywać tego przed każdym spotkaniem z dziennikarzami. Jeśli nie wiemy jakich sparingpartnerów wybrać, to w tym także pomoże nam nasz wierny doradca. Wystarczy zaznaczyć odpowiednią opcję.

Poniżej znajduje się miejsce, gdzie określamy ustawienia pierwszej drużyny. Możemy wyręczyć się asystentem w takich kwestiach, jak: rozmowa motywacyjna, sparingi oraz przedłużanie kontraktów (moim zdaniem najbardziej przydatna z tych trzech opcji). Niżej ustalamy to samo dla rezerw naszego zespołu oraz dla drużyny juniorskiej.

Jak widzimy, dzięki asystentowi możemy wiele zyskać. Ważne jednak, żeby była to osoba kompetentna. Zalety, którymi persona zatrudniona na tym stanowisku powinna dysponować, to przede wszystkim: determinacja, motywowanie, poziom dyscypliny oraz wiedza taktyczna. Nie zaszkodzi, jeśli nasz pomocnik będzie potrafił dobrze kierować zespołem i wytrenować piłkarzy w jakimkolwiek aspekcie gry.