Formacja, obok poleceń drużynowych i indywidualnych, jest jedną z najważniejszych części taktyki. Dzięki niej triumfujemy nad przeciwnikiem lub ponosimy klęskę. Istnieje naprawdę bardzo duża ilość formacji, jednak dziś przedstawię tylko najpopularniejsze z nich, którymi realni menedżerowie posługują się na co dzień.

4-4-2

Najbardziej klasyczna formacja stosowana praktycznie wszędzie. Na jej bazie powstaje wiele innych taktyk, modyfikacji. Zadanie stawiane przed 4-4-2 jest bardzo proste – czterech obrońców ma bronić dostępu do naszej bramki, taka sama ilość pomocników konstruuje akcje, a dwójka napastników oczywiście strzela bramki. W Football Managerze – i nie tylko – zazwyczaj stosuje się zasadę, że jeden z środkowych pomocników odpowiada za obronę, a drugi za atak. Podobnie z napastnikami – jeden wspiera linię pomocy, a drugi atak, strzela bramki. Można także kazać bocznym obrońcom, aby często podłączali się do ataków, jednak gdy nie dysponują dobrym atrybutem szybkości, mogą nie zdążyć wrócić do linii obrony, w konsekwencji czego skrzydłowi przeciwnika będą mieli wolne pole do popisu.

Szerokość: szerokie pole gry.
Tempo gry: wolne.
Podania: krótkie.

Plusy formacji:
- równowaga pomiędzy atakiem a obroną

Minusy formacji:
- gdy przeciwnik zagra pięcioma pomocnikami, pomoc gracza może zostać zdominowana

4-5-1

Jedna z częściej stosowanych formacji przez trenerów wielu drużyn, przeważnie w zespołach z wyższej półki. W tej taktyce występuje tylko jeden napastnik, jednak gdy wydamy mu odpowiednie polecenia, może zdobywać więcej goli niż dwóch razem wziętych. Snajpera wspierać będą skrzydłowi, którzy dośrodkowują piłki w pole karne lub samodzielnie kończą akcje. Dwóch środkowych pomocników ma za zadanie podawać, strzelać z dystansu oraz odbierać piłkę przeciwnikom. Defensywny pomocnik będzie starał się przerywać ataki rywala i rzadko weźmie udział w akcjach ofensywnych naszego zespołu. Przed bramkarzem linia obrony z czterema obrońcami.

Szerokość: szerokie pole gry.
Tempo gry: normalne.
Podania: krótkie.

Plusy formacji:
- dominacja w środku pola.

Minusy formacji:
- brak dobrego napastnika znacząco wpływa na skuteczność taktyki.

3-5-2

3-5-2 to dość ofensywna formacja, rzadko stosowana przez dzisiejszych trenerów. Dzięki liczbie aż pięciu zawodników w środku pola z pewnością zdominujemy rywala. W ataku gra dwóch napastników, którzy będą starali się zdobyć jak największą ilość goli. W środku pola boczni pomocnicy wcielą się w rolę skrzydłowych i będą posyłać dośrodkowania w pole karne rywala. Zazwyczaj jeden środkowy pomocnik ustawia się defensywnie i ma za zadanie neutralizować ataki rywala. Środkowi pomocnicy grający po bokach przeważnie grają bardziej ofensywnie. Za minus 3-5-2 można uznać formację obronną, gdzie gra zaledwie trzech defensorów, co może się przyczynić do straty wielu goli (zwłaszcza po atakach rywala skrzydłami).

Szerokość: szerokie pole gry.
Tempo gry: normalne.
Podania: mieszane.

Plusy formacji:
- zdominowania środka pola dzięki liczbie pięciu pomocników.
- możliwość zdobycia wielu bramek dzięki dwóm napastnikom.

Minusy formacji:
- "dzięki" braku bocznych obrońców, skrzydłowi rywala mogą tworzyć wiele akcji skrzydłami.

4-3-2-1

Tak zwana "choinka" stosowana między innymi przez Carlo Angelottiego, a także dawnego szkoleniowca poznańskiego Lecha - Franciszka Smudę. Zadania w "choince" wyglądają bardzo logicznie - pięciu zawodników atakuje i pięciu broni. W ataku grają boczni pomocnicy, którzy pełnią funkcję skrzydłowych, co wymaga od nich dobrej wytrzymałości, gdyż będą musieli się dużo nabiegać. Ofensywnie grać będzie także trójka z przodu - ofensywni pomocnicy oraz napastnik – całe trio czasami zmienia się rolami i ofensywny pomocnik wciela się w rolę napastnika (Kaka - Ronaldinho - Pato w Milanie). W obronie grają oczywiście dwaj stoperzy, a także trzej środkowi pomocnicy, którzy mają zadania defensywnego pomocnika. Jednak zawodnicy grający w środku pola są także odpowiedzialni za organizację ataku - każdy z nich kreuje grę, co może zaskoczyć naszych rywali. Jeśli chcemy, aby „choinka” dobrze funkcjonowała, nasze ofensywne trio musi być dobrze wyszkolone technicznie.

Szerokość: normalne pole gry.
Tempo gry: szybkie.
Podania: krótkie.

Plusy formacji:
- balans pomiędzy obroną a ofensywą.
- ładny, ofensywny futbol.

Minusy formacji:
- marnowanie dobrych skrzydłowych.

5-3-2

Najbardziej defensywna formacja opisana w tym tekście. W dzisiejszych czasach 5-3-2 stosuje niewielu trenerów. Dzięki tej taktyce powinniśmy tracić mało goli, zważywszy na liczbę pięciu obrońców, w tym aż trzech w środku, dwóch po bokach. W środku pola widzimy zaledwie trzech pomocników, do tego żadnego skrzydłowego, więc akcje będziemy naturalnie rozgrywać środkiem. Przeważnie najbardziej ustawiony po środku pomocnik odpowiada za obronę lub wsparcie, a dwóch środkowych pomocników po bokach skupia się na ataku. Napastników mamy dwóch, więc, jak widać, 5-3-2 nie skupia się tylko na ataku. Zazwyczaj, podobnie jak w 4-4-2, jeden napastnik odpowiada za atak, drugi za wsparcie.

Szerokość: wąskie pole gry.
Tempo gry: normalne.
Podania: krótkie.

Plusy formacji:
- mało traconych bramek.

Minusy formacji:
- brak skrzydłowych.

4-1-2-1-2

Jedna z wielu modyfikacji 4-4-2 i bardzo popularna w dzisiejszych czasach formacja. Dostępu do bramki broni czterech zawodników. W linii pomocy widzimy kolejnych czterech zawodników, jednak ustawionych inaczej niż w 4-4-2. Mamy dwóch bocznych pomocników, jednego defensywnego pomocnika zaangażowanego w obronę i drugiego ofensywny pomocnika, który skupia się na ataku i podawaniu piłki do napastników. Ze snajperami możemy zastosować podobny myk, jak w formacji opisanej powyżej. Bocznych pomocników ustawiamy bardziej ofensywnie, ponieważ dwójkę środkowych obrońców wspierać będzie defensywny pomocnik.

Szerokość: szerokie pole gry.
Tempo gry: wolne.
Podania: krótkie.

Plusy formacji:
- dzięki siedmiu zawodnikom skupionym na ataku (boczni obrońcy, boczni pomocnicy, ofensywny pomocnik i napastnicy) strzelimy dużo goli.

Minusy formacji:
- gdy zespół przeciwnika zagra z kontry, w obronie dysponujemy jedynie trzema zawodnikami.

Podsumowanie
Na koniec należy podkreślić, że różne formacje pasują do różnych zespołów czy stylów gry. Każda formacja ma także plusy i minusy, które opisałem powyżej. Muszę także przypomnieć, że wybierając formację trzeba brać pod uwagę, jakimi zawodnikami dysponujemy – na przykład nie wybierzemy 4-4-2, gdy nie będziemy dysponować dobrymi skrzydłowymi.

Dodatkowo formacja nie jest najważniejszą częścią taktyki – ale jedną z części. Równie ważne jest dobranie odpowiednich poleceń, zarówno drużynowych, jak i indywidualnych, gdyż tylko dzięki zbalansowanemu ustawieniu możemy osiągnąć sukces lub odnieść porażkę.