Pary i kombinacje. Część 3.
WSPÓŁPRACA W ATAKU
Termin „współpraca w ataku” nie ogranicza się jedynie do napastników w strefie ataku, ale również do skrzydłowych i ofensywnych pomocników, którzy mają wiele wspólnego ze środkowymi napastnikami. Wszyscy napastnicy w pewnym stopniu współpracują z resztą zespołu i wymagają wsparcia, by prawidłowo funkcjonować.
Piłka nożna w swojej historii ewoluowała od teorii specjalizacji do futbolu totalnego wymagając od każdego z graczy pełnienia wielu funkcji na boisku, aby stawić czoła zwiększającym się oczekiwaniom. Próba wykreowania przestrzeni we współczesnych systemach taktycznych wymogła również na zespołach więcej niekonwencjonalnych form współdziałania na boisku.
W tym poradniku dokonam przeglądu różnych typów współpracujących ze sobą par, od samotnego napastnika z wsparciem ze strefy ofensywnych pomocników do prostego duetu napastników.
Wysoki + Niski
Na przestrzeni lat wiele modeli współpracy budowano w celu wydobycia tego co najlepsze z warunków fizycznych graczy. Wysoki piłkarz może być dobrym celem podań, utrzymując potem piłkę i zagrywając ją do szybszego kolegi z zespołu albo cofając do innego partnera. Wysoki piłkarz z reguły gra głębiej wygrywając pojedynki główkowe i odgrywając piłkę kolegom, choć równie dobrze może grać wyżej odgrywając w tempo partnerowi wychodzącemu na wolną pozycję. Niższy szybszy gracz może próbować przedarcia się przez linię obrony na wolne pole, które często powstaje dzięki większemu napastnikowi absorbującego obrońcę.
Ten model współpracy polega na dobrych podaniach i dośrodkowaniach od skrzydłowych i bocznych obrońców. Z reguły pasuje do taktyk opartych na grze bezpośredniej. Zwykle to kombinacja odgrywającego i lisa pola karnego.
Tym niemniej wysunięty napastnik jest nieco bogatszą wersją lisa pola karnego, a większy napastnik może, jeśli posiada odpowiednie umiejętności, być także wydajny w bardziej twórczej roli jak np. cofnięty napastnik lub kompletny napastnik.
Współpraca ta może również funkcjonować z ofensywnymi pomocnikami w charakterze wsparcia. Silny samotny napastnik jako odgrywający lub kompletny napastnik, wspomagany przez schodzącego napastnika lub raumdeutera, mogą pomóc szybkiemu i bramkostrzelnemu zawodnikowi zaatakować z głębi pola, tak by w pełni wykorzystać jego szybkościowy potencjał.
Kreator + Strzelec
Jest to prawdopodobnie najczęściej występujący typ współpracy w piłce nożnej. Może być to jeden napastnik ustawiony głębiej niż drugi, zaopatrujący wyżej ustawionego partnera w podania i odegrania na wolne pole. Kreuje w ten sposób bramkowe okazje i absorbuje obrońców, tak aby dać partnerowi więcej miejsca i czasu. Kreatorem może być napastnik lub pomocnik ustawiony tak, by efektywnie asystować napastnikowi.
Ten typ formacji bazuje na szeregu atrybutów, niekoniecznie fizycznych, raczej technicznych i mentalnych, mających w kreatywnej współpracy decydujące znaczenie. Jest to bardzo wszechstronny sposób gry w piłkę. Pozornie może bardziej pasować do systemów opartych na kreatywności i posiadaniu piłki, niż do gry bezpośredniej i kontaktowej – jednak dzięki swej uniwersalności może być szeroko stosowany w różnych filozofiach gry.
Najbardziej wyważone role w tym typie współpracy to cofnięty napastnik i wysunięty napastnik, jakkolwiek kompletny napastnik może być wyjątkowym kreatorem lub strzelcem (lub obydwoma naraz) zależnie od nadanej funkcji.
Lis pola karnego to oczywisty dobry strzelec, choć prawdopodobnie nie odwdzięczy się wspierającemu partnerowi w ataku stwarzaniem mu jakichkolwiek okazji.
Klasyczna 10 (ang. trequartista – przyp. red.) jest wspaniałym kreatorem i potrzebuje kogoś kto wykorzysta okazje i przestrzeń, które stwarza. Może grać na pozycjach od NŚ do OPŚ.
Wysunięty rozgrywający lub enganche również może być doskonałą kreatywną postacią wspierającą wysuniętego napastnika z przodu.
Wysunięty napastnik to rola oferująca grę pozycyjną i zdolność strzelania bramek. Kompletny napastnik i cofnięty napastnik to równie dobre przykłady dla takiej gry. Różnica między tymi trzema rolami jest następująca: wysunięty napastnik jest ustawiony wysoko wypatrując wzdłuż linii końcowej miejsca między graczami przeciwnika, próbując stworzyć przestrzeń do gry i – w razie potrzeby – odegrać do partnera. Kompletny napastnik zazwyczaj przemieszcza się w bardziej zróżnicowany sposób, a cofnięty napastnik będzie się ustawiał bardziej centralnie, cofając się i przetrzymując piłkę częściej niż wysunięty napastnik.
Schodzący napastnik może z funkcją wsparcia być doskonałym kreatorem podając kąśliwe piłki z sektora bocznego do wbiegającego napastnika. Z funkcją ataku natomiast może wbiegać w przestrzeń wypracowaną przez bardziej kreatywnego napastnika wysuniętego przed nim i być równie bramkostrzelnym graczem.
To w bardzo szczególny sposób dotyczy także raumdeutera, który będzie starał się stwarzać zagrożenie dla bramki ze skrzydła, wbiegając na wolne pole i współdziałając z potencjalnie kreatywnym graczem.
Fałszywa 9 + Fałszywa 10
Współpraca fałszywych dziewiątki i dziesiątki opiera się na środkowym napastniku cofającym się głęboko, próbując wyciągnąć za sobą obrońcę lub po prostu tworząc dla siebie lub kolegi z zespołu przestrzeń do ataku i rozbicia formacji obronnej przeciwnika. Fałszywa 10 to wysunięty pomocnik z inklinacjami do wchodzenia z głębi pola w wykreowaną przestrzeń, aby stworzyć zagrożenie bramki przeciwnika. Główny i oczywisty sposób osiągnięcia tego to wybór współpracy fałszywej 9 i fałszywego napastnika, którzy dobrze współpracują w końcowej 1/3 boiska i idealnie pasują do systemów opartych na posiadaniu piłki i niestandardowych akcjach.
Inne role również mogą odtworzyć ten efekt, przez wyciąganie akcji na bok lub po prostu przemieszczanie się w poszukiwaniu miejsca.
Klasyczna 10 w ataku będzie krążył, generując miejsce do ataku dla innych graczy, co może środkowym obrońcom pozostawiać dylemat: czy podążać za nim, czy trzymać się pozycji i zostawić mu miejsce. Klasyczna 10 zwykle przemieszcza się na boki, podczas gdy fałszywa 9 zwykle cofa się głęboko do środka pola.
Cofnięty napastnik i kompletny napastnik (wsparcie) będą współdziałać podobnie, ale będą w stanie dłużej przetrzymywać piłkę i zajmować pozycję wyżej na boisku, zamiast ciągłej tendencji do cofania się. Są również bardziej zdyscyplinowani i pożyteczni obronnie niż Klasyczna 10, co dla wielu menadżerów może być bardzo istotne.
Alternatywą dla fałszywej dziesiątki, mogą być schodzący napastnik lub raumdeuter, wbiegający ze skrzydeł w strefę zwolnioną przez cofającego się/schodzącego na bok napastnika i stwarzają dylemat bocznemu obrońcy – czy podążać za graczem odsłaniając flankę, czy zostawić go środkowym obrońcom, gdzie może zyskać przestrzeń zanim w ogóle zostanie zauważony.
Ofensywny pomocnik również może wbiec w pole karne wspierając atak, jednak zwykle mniej nadaje się na łowcę bramek niż inne wymienione powyżej role.
Zapamiętaj...
Pamiętajcie by zróżnicować funkcje aby umożliwić ruch w formacji. Oprzyjcie swoje szanse w ataku na różnorodności akcji, aby uniknąć przewidywalnej taktyki, którą przeciwnik łatwo zneutralizuje. Współpraca w ataku i wzajemne interakcje rozciągają się do strefy ofensywnych pomocników, a wsparcie w kreatywności i dynamicznych wejściach do operujących głębiej pomocników. Współpraca winna pasować do umiejętności Waszych drużyn i ich stylu gry. Zapewnijcie sobie także plan B!
Ciąg dalszy nastąpi...
Link -> oryginalny poradnik w języku angielskim znajdziecie na Sports Interactive Forum.
Tłumaczenie: Znachor
Korekta: Kwiatek
Redakcja: Piotr Sebastian
Napisanych artykułów: 3
Inne artykuły tego autora:
Pary i kombinacje. Część 2.
Pary i kombinacje. Część 1.
Komentarze
Dobra robota Llamy no i Wasza z tłumaczeniem! Szkoda, że llama nie omówił bardziej szczegółowo pozycji DP. Chodzi mi np. o różnicę pomiędzy defensywnym pomocnikiem a ryglem.
Wiem, że to popularne było w poprzednich wersjach, ale w FM15 rzeczywiście straciło na skuteczności.
Poza tym dla zasady poradnik także traktuje o ryglu omawiając funkcje defensywne pomocników.
Jednak mam pewne wątpliwości i pytania. Po pierwsze - czy F9 z FN nie będą dublować swoich pozycji? Czy to nie będzie tak, że oni będą wchodzić sobie nawzajem przeszkadzać i nie będzie z nich pożytku? Po drugie - kto przy parze KN CN ma odpowiadać za zdobywanie bramek i jak zestawić linię pomocy tak, aby w pełni wykorzystać takie rozwiązanie? I po trzecie - czy para K10 LPK nie jest zbyt ofensywna i czy nie będzie się przy jej stosowaniu tworzyła luka między pomocą a napadem, co utrudniłoby zarówno pressing, jak i budowanie akcji?
Aby dodawać komentarze musisz być zalogowany!