POLECENIA DLA DRUŻYNY

 

Dyskusja nad filozofią gry trwa od opublikowania przez wwfan'a Przewodnika 12 Kroków do FM13, który okazał się przełomowy. Ukazał on nam Football Managera w nowym świetle, nie jako pochodną kreatywności, ale jako wybór między specjalizacją a uniwersalizacją, czymś co brzmi znajomo dla czytelników Jonathana Wilsona i jego Odwróconej Piramidy.

 

W istocie drużyna grająca bardzo sztywnym stylem będzie pełna specjalistów ze specyficznymi zadaniami dla każdego gracza, a drużyna grająca stylem bardzo płynnym będzie miała uniwersalne podejście do gry, zaś wszyscy piłkarze będą zespołowo odpowiedzialni za wszystkie założenia meczowe i instrukcje.

 

 

Ogólnie rzecz biorąc, swoboda taktyczna i kreatywność piłkarzy jest wyższa w systemach o bardziej płynnym stylu, gdyż jest w nich więcej zawodników mających wykazywać kreatywność w grze (a mniej specjalistów – przyp. red.). W skrócie: jeśli chcesz by konkretni gracze wykonywali konkretne zadania (strzelanie bramek, odbieranie piłki, rozgrywanie) potrzebujesz bardziej sztywnego podejścia, jeśli zaś chcesz by drużyna wspólnie nastawiona była na pressing, rozgrywanie itp., potrzebujesz bardziej płynnej filozofii.

 

Instrukcje dla drużyny dotyczące posiadania piłki są zróżnicowane. Jeśli chcecie grać systemem opartym na posiadaniu piłki, to krótsze podania pomagają utrwalić ten styl gry, a utrzymanie piłki działa bardziej jak apel, by znacznie zmniejszyć długość podań, aż do poziomu gry w dziada, co może stępić Wasze ostrze ataku, ale również dać niektórym bardziej kreatywnym graczom więcej czasu przy piłce na ”zrobienie różnicy”. Możecie wzmocnić ten efekt prosząc drużynę o rozegranie piłki po ziemi. W ten sposób zostają wyeliminowane niepotrzebne straty na skutek bezsensownego wybicia z własnej połowy. Piłka zostanie zatrzymana w strefie obrony, aż otworzą się możliwości podania do drugiej linii. Jest to bardzo ważne, jeśli posługujecie się posiadaniem piłki jako narzędziem defensywy. Jednak jeśli Wasza drużyna opierająca swoją grę na posiadaniu piłki chce kontratakować lub po prostu się bronić próbując oddalić grę, może to stać się przeszkodą.

 

 

Wybór podań bezpośrednich działa odwrotnie do polecenia krótkiej gry. Ma na celu szybkie wyprowadzenie piłki z obrony do ataku. Gra na aferę skutkuje ekstremalnie bezpośrednimi zagraniami i polega na wrzucaniu piłki w strefę ataku jeszcze szybciej. Możecie poprosić drużynę o wrzutki w pole karne, grając długą piłkę w styluStoke City Tony'ego Pulisa, celując w wielkoludów na środku ataku lub też jeśli chcecie szybkiego przekazania piłki po skrzydle (często w trakcie kontrataku) możecie skłonić drużynę do zagrania na skrzydła, by uruchomić zwinnych dryblerów. To także potencjalnie użyteczny sposób wybijania piłki z linii obrony pod koniec meczu w celu utrzymania wyniku.

 

 

Możecie dalej modyfikować posiadanie piłki zaznaczając czy chcecie grać prostopadłe podania przez linię obrony i wybierając podania na wolne pole, skuteczne przeciwko wysokiej linii defensywy. Jeśli przeciwnik jest cofnięty, możecie spróbować naruszyć jego formację przez opcję rajdów między obrońcami, w nadziei na uzyskanie przestrzeni lub przedarcie się przez linię obrony. Możecie również polecić, by drużyna poczekała na powstanie luki stwarzającej okazje na gola lub próbowała szczęścia przy każdej okazji. Podania w pole karne to prośba, aby drużyna nie traciła niepotrzebnie piłki dla strzałów z nieprzygotowanych pozycji. Strzały z każdej pozycji to sugestia podejmowania prób zaskoczenia bramkarza przy każdej okazji, użyteczna wówczas, gdy ciężko przychodzi stwarzanie jakichkolwiek okazji, często przy zwartej obronie przeciwnika lub gdy chcecie wykorzystać słabe strony bramkarza drużyny przeciwnej.

 

 

Z punktu widzenia posiadania istotny jest również sposób dośrodkowań Waszej drużyny. Przyjęte jest, że do szybkich napastników powinny być grane kąśliwe, ostre dośrodkowania. Chodzi o wykorzystanie predyspozycji napastnika – założeniem jest, że zwinny, szybki napastnik wyprzedza obrońcę przy bliskim słupku i wpycha piłkę do siatki. Dośrodkowanie jest zwykle skuteczniejsze z linii końcowej lub nie dalej niż z wysokości pola karnego, gdyż zagrana piłka musi być szybka. Wysokiego napastnika najlepiej wykorzysta się wybierając miękkie dośrodkowania, które pozwolą zawodnikowi ustawić się i zaatakować piłkę w najwyższym punkcie lotu, pozwalając pokonać niższego obrońcę. Często dośrodkowanie ma miejsce z głębi pola, bo wówczas może długo wisieć w powietrzu, a także nie wymaga tak szybkiego dobiegu do piłki. Bardzo pożyteczna jest nowa opcja niskich dośrodkowań pozwalająca na wpuszczanie szybkich piłek w poprzek pola karnego, aby dać niskiemu napastnikowi szansę na dojście do piłki. Można również stosować szybkie centry, co w praktyce oznacza miękkie dośrodkowanie z głębi pola. Ta opcja może być pomocna w grze bezpośredniej, gdzie piłka szybciej dotrze do napastników, jeśli boczni gracze zamiast bezskutecznie mijać przeciwnika spożytkują miejsce i czas na znalezienie kolegi z zespołu.

 

 

 

Przez przemieszczanie w ataku rozumieć należy sposób w jaki mijacie linię obrony przeciwnika. Pewne formacje (te ze środkowymi rozgrywającymi, piłkarzami wbiegającymi z głębi pola i napastnikami czyhającymi w linii z obrońcami) pasują do zastosowania ataków środkiem pola. Wykorzystanie przewagi liczebnej w środku pola i ewentualnie rozgrywających w tej strefie boiska ma sens. Możecie mieć porządny, ale nienadzwyczajny środek pola lub jedynie dwóch środkowych pomocników, wówczas grę ofensywną będą kreować gracze boczni poprzez podania, dryblingi i dośrodkowania. W tym przypadku ataki skrzydłami będą trafniejszym wyborem, zwłaszcza jeśli gracie z bocznym rozgrywającym jako jedynym rozgrywającym w zespole. Wówczas na pewno to on będzie kierował akcjami.

 

 

Możecie wybrać ataki lewym skrzydłem lub ataki prawym skrzydłem, jeśli chcecie wykorzystać słabość przeciwnika w danym sektorze, słabość formacji (np. samotny boczny gracz) lub zamaskować swoją własną słabość na konkretnym skrzydle. Atak jednym lub oboma skrzydłami może bardzo pomagać w szybkim przekazaniu piłki w grze z kontrataku. Przy ataku na ciasną linię obrony można próbować zagrań na obieg celem uzyskania przewagi liczebnej w bocznym sektorze, co może pomóc stworzyć przestrzeń dla kolegów z drużyny i dostarczyć z boku boiska więcej piłek na środek.  Taki sposób gry wymaga sporych nakładów sił, ale może być bardzo skuteczny w przełamaniu twardej, zorganizowanej obrony. Minusem takiego rozwiązania może być spadek tempa akcji, poprzez zbytnie przetrzymywanie piłki przez skrzydłowych, którzy będą czekać na opcje do kombinacyjnego rozgrywania akcji.  Może to być duży problem zwłaszcza jeżeli boczni gracze mają za zadanie wchodzić na środek strefy ataku w końcowej fazie akcji.

 

Ustawienie Waszej drużyny częściowo zależy od formacji tj. dominacji w środku pola, wysunięcia lub cofnięcia bloku obrony oraz rozwiązań na skrzydłach.

Ustawienie drużyny wpływa zarówno na sposób w jaki atakujecie, jak i na sposób w jaki się bronicie. Jeśli stosujecie szersze pole gry, możecie rozciągnąć grę i korzystać z wykreowanej przestrzeni, ale spowoduje to również rozciągnięcie szyków obrony i może stworzyć luki do wykorzystania dla przeciwnika, kiedy stracicie piłkę.  Przy szerokiej grze korzystne dla rozmieszczenia i poruszania się zawodników po boisku będzie stosowanie pressingu na całym polu gry. Węższe pole gry pozwala skupić rozegranie w strefie środkowej, co może ułatwić przeciwnikowi skupienie obrony, ale zarazem tworzy mniej luk pomiędzy Waszymi defensorami. Zarówno wysoko, jak i nisko ustawiona linia obronna może być skuteczna zależnie od przeciwnika i stylu gry.

 

 

Wasza linia obrony może być usytuowana w różnych strefach boiska począwszy od poleceń znacznie wyższej linii defensywy i skrócenia pola gry - skupiających rozegranie w środku boiska i pozostawiających mało miejsca przeciwnikowi, a w przypadku powolnych napastników skazujących ich na pojedynki biegowe, których nie mogą wygrać, po cofnięcie do obrony i znacznie głębszą linię defensywy skupiające graczy bliżej pola karnego, zostawiające mało miejsca z tyłu dla szybkich napastników (choć ustawienie to może przynieść korzyści napastnikom wysokim). Zostawia to również więcej miejsca w środku pola, ale może być równocześnie użyte do zachęcenia przeciwnika do podejścia wyżej, aby tym łatwiej było go kontratakować.

 

 

Możecie skłonić swoich graczy do szukania gry, co może skutkować przewagą liczebną, niespodziewanym przemieszczeniem się piłkarzy w miejsca gdzie mogą zagrozić przeciwnikowi i dostać piłkę. Wadą tej opcji jest to, że w chwili utraty piłki gracze mogą znajdować się z dala od wyznaczonych pozycji. Można też założyć postępowanie odwrotne tj. narzucić trzymanie się pozycji co może spowodować, że przeciwnikowi będzie łatwiej wyłączyć z gry Waszych zawodników, ale sprawi, że formacja defensywna będzie solidniejsza. Możecie pozwolić skrzydłowym na zamianę miejsc, co w formie ustawienia opcji zostało dodane w zakładce „piłkarz” i pozwala na zamianę miejsca dla obunożnego skrzydłowego i omijanie po zewnętrznej przeciwnika, zamiast prób ścinania do środka. Działa to dobrze jeśli chcesz wykorzystać przestrzeń na zewnątrz skupionej linii obronnej zanim przeciwnicy zdążą zareagować i vice versa.

 

 

Obrona łączy się bardzo ściśle z formacją. Jeśli gracie wysoką linią obrony, to gra na spalonego może zneutralizować zagrożenie stwarzane przez przeniknięcie szybkich graczy, choć pułapka może nie zadziałać jeśli grasz parą stoper - zabezpieczenie albo z wykorzystaniem pozycji ostatniego obrońcy. Wysoka linia działa dobrze jeśli stosujecie więcej pressingu, pozbawiacie wówczas przeciwnika czasu i miejsca do rozegrania na już skróconym polu gry.

 

 

Jeżeli chcecie aby konkretni gracze przeciwnika mieli mało miejsca należy zastosować krótsze krycie lub krycie konkretnego piłkarza. Jeżeli preferujecie nisko i zwarto ustawioną linię obrony, to gra na spalonego jest mniej efektywna, gdyż jest niewielka szansa złapania przeciwnika na pozycji spalonej, a zezwala się mu na grę przed Waszą linią bramkową. Drużyny szczególnie skupione na zachowaniu formacji mogą zmniejszyć pressing odstępując od przeciwnika, ale w zamian czyniąc trudniejszym przejście przez obronę. Ceną mogą być długie okresy w meczu, w których Wasza drużyna nie będzie posiadać piłki i znajdować się będzie pod presją. Z drugiej strony nie zużywa to zbyt wielu sił.

 

Wasza strategia odbioru piłki ściśle wiąże się z pressingiem i formacją. Jeśli grasz wysokim pressingiem, to agresywny odbiór piłki jest właściwym rozwiązaniem, gdyż zmniejsza ilość miejsca i czasu dla graczy przeciwnika, choć może skutkować dużą liczbą rzutów wolnych, a szybcy i zwinni gracze przeciwnika mogą sobie poradzić z wyzwaniem i wyjść na wolne pole. Gdy chcecie grać bez wślizgów, właściwsze jest niskie ustawienie linii obronnej. Jeśli gracie w ten sposób z wysoką linią obrony, przeciwnik będzie miał czas na zagranie szybkim napastnikom piłki na dobieg.

 

 

Tempo jest silnie powiązane ze stylem podań. Drużyna grająca piłkę bezpośrednią będzie chciała szybko ją przenieść z obrony do ataku, a to wymaga wyższego tempa. Gra krótkimi podaniami jest znacznie spokojniejsza i najlepiej funkcjonuje z niższym tempem. Jest to bardziej oczekiwanie na okazję ,niż jej wymuszanie. Sporadycznie mieszanie tempa rozegrania może pomóc: krótkie podania w szybkich kombinacjach pomogą wykreować pole do gry, a czasem bezpośrednia gra z momentami przestoju pozwoli na namysł i dojrzenie kolegi wybiegającego z głębi na wolne pole. Tym niemniej generalna zasada to krótkie podania i niskie tempo oraz bezpośrednie podania i wysokie tempo.

 

Można również określić kreatywność Waszej drużyny, czy mają trzymać się bardziej instrukcji, czy podejmować w sprzyjających momentach własne decyzje. Możecie zezwolić drużynie na więcej swobody, jeśli bardziej ufasz ich kreatywności i podejmowaniu decyzji lub więcej dyscypliny, jeśli chcesz by grali jak im nakazałeś. To wiąże się z filozofią gry (patrz wyżej).

 

Możecie dać drużynie chwilę odpoczynku, by powoli spokojnie rozgrywać piłkę co przydaje się w wymagających fizycznie spotkaniach (zależnie od warunków pogodowych, tempa gry itd.), a w bardziej defensywnej strategii pozwoli grać na czas co jest typowym rozwiązaniem taktycznym w końcówce meczu w celu utrzymania wyniku. W grze szarżą desperacko szukając bramki możecie nakazać grać na ryzyku zezwalając w dużym stopniu na osobiste podejmowanie decyzji i nastawienie ofensywne. W drugą stronę – możecie nakazać grę bez ryzyka i utrzymywać piłkę z dala od swojego pola karnego, tzn. unikać zbędnego ryzyka, zabawy we własnym polu karnym i wybijać piłkę jak tylko nadarzy się ku temu okazja.

 

 

Tylko jak to wszystko teraz poskładać w całość...?

 

 

 

W ciągu dalszym nastąpi wyjaśnienie tej kwestii...

 

 

Link -> oryginalny poradnik w języku angielskim znajdziecie na Sports Interactive Forum.

Tłumaczenie: Znachor

Korekta: Kwiatek

Redakcja: Piotr Sebastian